ਵਿਵੇਕ | ਅੱਜ ਦੀ ਆਵਾਜ਼
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਐਥਨੋਲ ਉਤਪਾਦਨ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਪੈਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਐਥਨੋਲ ਦੀ ਮਿਲਾਵਟ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਚੀਨੀ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜੇਬ ‘ਤੇ ਪਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਚੀਨੀ ਉਦਯੋਗ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਾਹਿਰ ਇਸ ਦਲੀਲ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨੀ ਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸਿਰਫ਼ ਐਥਨੋਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਗੰਨੇ ਦੀ ਘਟਦੀ ਖੇਤੀ, ਘੱਟ ਉਤਪਾਦਨ, ਛੋਟਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਪੇਰਾਈ ਸੀਜ਼ਨ, ਜਮਾਖੋਰੀ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ਵਰਗੇ ਕਈ ਵੱਡੇ ਕਾਰਨ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹਨ।
ਖੁਦਰਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ 80 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ ਚੀਨੀ
ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਦਰਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਦੀ ਕੀਮਤ 75 ਤੋਂ 80 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਵਧੀ ਹੈ ਕਿ ਆਖ਼ਿਰ ਚੀਨੀ ਇੰਨੀ ਮਹਿੰਗੀ ਕਿਉਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਗੰਨਾ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਸ਼ੇਖਰ ਗਾਇਕਵਾਡ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਗੰਨੇ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਦਾ ਰਕਬਾ ਅਤੇ ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦੋਵੇਂ ਲਗਾਤਾਰ ਘਟ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਚੀਨੀ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ‘ਤੇ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਹੈਕਟੇਅਰ ਘਟੀ ਗੰਨੇ ਦੀ ਖੇਤੀ
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, 2022-23 ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਗੰਨੇ ਦੀ ਖੇਤੀ ਲਗਭਗ 59 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਰਕਬਾ 2024-25 ਵਿੱਚ ਘਟ ਕੇ 54.5 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਗੰਨੇ ਦਾ ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ ਵੀ ਕਰੀਬ 49 ਕਰੋੜ ਟਨ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 45.3 ਕਰੋੜ ਟਨ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਕਾਰਨ ਚੀਨੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ।
ਤੁਰੰਤ ਨਹੀਂ ਦਿਖੇਗਾ ਨਵੀਂ ਨੀਤੀ ਦਾ ਅਸਰ
ਸ਼ੇਖਰ ਗਾਇਕਵਾਡ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਸਰਕਾਰ ਗੰਨੇ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਨਵੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਲਾਗੂ ਵੀ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਿਖਣ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਚੀਨੀ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਉਪਲਬਧ ਸਟਾਕ ‘ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਪੇਰਾਈ ਦਾ ਸੀਜ਼ਨ ਵੀ ਹੋਇਆ ਛੋਟਾ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਕੋਆਪਰੇਟਿਵ ਸ਼ੂਗਰ ਫੈਕਟਰੀਜ਼ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਜੈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਡਾਂਡੇਗਾਂਵਕਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਮਿਲਾਂ ਦਾ ਪੇਰਾਈ ਸੀਜ਼ਨ ਪਹਿਲਾਂ ਲਗਭਗ 150 ਦਿਨ ਚੱਲਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਘਟ ਕੇ ਕਰੀਬ 100 ਦਿਨ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਗੰਨਾ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਐਫਆਰਪੀ (Fair and Remunerative Price) ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਦਾ ਐਮਐਸਪੀ (Minimum Support Price) ਮਿਲਾਂ ‘ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਦਬਾਅ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਕੀ ਐਥਨੋਲ ਹੀ ਹੈ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ?
ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਸ਼ੂਗਰ ਮਿਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਭੈਰਵਨਾਥ ਥੋਂਬਰੇ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਚੀਨੀ ਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਐਥਨੋਲ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਉਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਲ 2020 ਵਿੱਚ ਐਥਨੋਲ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਚੀਨੀ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਐਥਨੋਲ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਅਨਾਜ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਕਾਫ਼ੀ ਵਧ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਚੀਨੀ ਦੀ ਖਪਤ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਨਿਕਲਿਆ ਗਲਤ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਨੁਮਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਸਾਲ ਕਰੀਬ 390 ਲੱਖ ਟਨ ਚੀਨੀ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਹੋਣਾ ਸੀ, ਪਰ ਅਸਲ ਉਤਪਾਦਨ ਸਿਰਫ਼ 310 ਲੱਖ ਟਨ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਰਿਹਾ।
ਯਾਨੀ ਉਮੀਦ ਨਾਲੋਂ ਲਗਭਗ 80 ਲੱਖ ਟਨ ਘੱਟ ਚੀਨੀ ਬਣੀ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 8 ਲੱਖ ਟਨ ਚੀਨੀ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧਤਾ ਹੋਰ ਘੱਟ ਗਈ।
ਜਮਾਖੋਰੀ ਨੇ ਵੀ ਵਧਾਇਆ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਦਬਾਅ
ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਣੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਦਾ ਸਟਾਕ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਜਮਾਖੋਰੀ ਕਾਰਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸਪਲਾਈ ਘਟੀ ਅਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਤੇ ਹੋਰ ਦਬਾਅ ਵਧਿਆ।
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹੁਣ ਚੀਨੀ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਅਤੇ ਸਟਾਕ ਸਬੰਧੀ ਕੁਝ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਨਤੀਜਾ
ਚੀਨੀ ਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਐਥਨੋਲ ਇਕੱਲਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਗੰਨੇ ਦੀ ਘਟਦੀ ਖੇਤੀ, ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਕਮੀ, ਛੋਟਾ ਪੇਰਾਈ ਸੀਜ਼ਨ, ਨਿਰਯਾਤ ਅਤੇ ਜਮਾਖੋਰੀ ਵਰਗੇ ਕਈ ਕਾਰਕ ਇਕੱਠੇ ਮਿਲ ਕੇ ਚੀਨੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਲੇਖਕ: ਵਿਵੇਕ
ਅੱਜ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ (Aj Di Awaaj)
