ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ:03 Mar 2026 AJ DI Awaaj
National Desk : ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੇ ਫੌਜੀ ਤਣਾਅ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਵਿਸ਼ਵ ਊਰਜਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ‘ਤੇ ਪਿਆ ਹੈ। QatarEnergy ਨੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਰਾਸ ਲਾਫਾਨ ਸਥਿਤ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ LNG ਪਲਾਂਟ ਵਿੱਚ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਹੂਲਤ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਲਗਭਗ 20 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤਰਲ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਸਪਲਾਈ ਸੰਭਾਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਗੈਸ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਉਛਾਲ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ।
ਬਾਜ਼ਾਰ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਯੂਰਪੀ ਗੈਸ ਬੈਂਚਮਾਰਕ ਡੱਚ ਫਰੰਟ-ਮਹੀਨਾ ਫਿਊਚਰਜ਼ 45 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਚੜ੍ਹ ਕੇ 46.19 ਯੂਰੋ ਪ੍ਰਤੀ ਮੈਗਾਵਾਟ ਘੰਟਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਾਧਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ Israel ਨੇ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਲੇਵੀਆਥਨ ਗੈਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਤਪਾਦਨ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਬਣਿਆ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰ
Strait of Hormuz ਰਾਹੀਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਟੈਂਕਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਰਸਤਾ ਬਦਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਜਲਮਾਰਗ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਲਣ ਨਿਰਯਾਤ ਲਈ ਅਹਿਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਲਗਭਗ 20 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਗਲੋਬਲ LNG ਨਿਰਯਾਤ ਇਸੇ ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਕਾਰਨ ਸਪਲਾਈ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਅਤੇ ਦੇਰੀ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਫੈਸਲਾ
Bloomberg ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਅੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਮੁੰਦਰੀ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵੱਲ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਜੰਗੀ ਜੋਖਮ ਬੀਮਾ ਕਵਰੇਜ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਬੀਮੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜਹਾਜ਼ੀ ਆਵਾਜਾਈ ਕਰਨਾ ਲਗਭਗ ਅਸੰਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ਼ਿਪਮੈਂਟ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੱਪ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।
ਕੀ ਦੁਬਾਰਾ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ 2022 ਵਰਗਾ ਸੰਕਟ?
ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਤਣਾਅ ਲੰਮਾ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ Russia-Ukraine war ਦੌਰਾਨ ਦੇਖੇ ਗਏ ਊਰਜਾ ਸੰਕਟ ਵਰਗੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਵੀ ਗੈਸ ਸਪਲਾਈ ਘਟਣ ਨਾਲ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਦੋਵੇਂ ਖੇਤਰ ਵਿਕਲਪਕ ਸਰੋਤਾਂ ਲਈ ਹੋੜ ਵਿੱਚ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਕੀਮਤਾਂ ਹੋਰ ਵੱਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਰੁਕਾਵਟ ਵਿਸ਼ਵ ਊਰਜਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਚੁਣੌਤੀ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
