India 11 Feb 2026 AJ DI Awaaj
National Desk : ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ‘ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ’ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਨਵੇਂ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਛੇ ਛੰਦਾਂ ਵਾਲਾ ‘ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ’ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਗਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਸਮਾਰੋਹ ਦੌਰਾਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ (National Song) ਦੋਵੇਂ ਗਾਏ ਜਾਣੇ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ‘ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ’ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸਭ ਲਈ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਵੇਗਾ। ‘ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ’ ਦੀ ਮਿਆਦ ਲਗਭਗ 3 ਮਿੰਟ 10 ਸਕਿੰਟ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ‘ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ’ ਗਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਤੇ ਰਾਜਪਾਲਾਂ ਦੇ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਸਮੇਂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਮਾਰੋਹ, ਝੰਡਾ ਲਹਿਰਾਉਣ ਦੇ ਕਾਰਜਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਪਦਮ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਵਰਗੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮਾਰੋਹ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਵਕ ਸੂਚੀ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ‘ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ’ ਦੀ ਰਚਨਾ ਬੰਕਿਮ ਚੰਦਰ ਚੈਟਰਜੀ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1882 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਵਲ ਆਨੰਦਮਠ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1896 ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਕਾਂਗਰਸ ਅਧਿਵੇਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਨੇ ਗਾਇਆ ਸੀ। 7 ਅਗਸਤ 1905 ਨੂੰ ਇਹ ਨਾਅਰਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣਿਆ ਅਤੇ 1950 ਵਿੱਚ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰੀ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ‘ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ’ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਆ ਗਈ ਹੈ।
