ਵਿਭਾਗ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਏਫ਼.ਆਰ.ਏ. ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਹੁਕਮ

ਸ਼ਿਮਲਾ, 17 ਜਨਵਰੀ 2026 Aj Di Awaaj 

Himachal Desk:  ਸ਼ਿਮਲਾ ਵਿੱਚ ਆਜ ਐਫ਼.ਆਰ.ਏ. (ਵਨ ਅਧਿਕਾਰ ਅਧਿਨਿਯਮ-2006) ਸੰਬੰਧੀ ਸਮੀਖਿਆ ਬੈਠਕ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਧਿਆਕਸ਼ਤਾ ਰਾਜਸੰਵਾਦ, ਬਾਗਵਾਨੀ, ਜਨਜਾਤੀ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਜਨ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਨਿਵਾਰਣ ਮੰਤਰੀ ਜਗਤ ਸਿੰਘ ਨੇਗੀ ਨੇ ਕੀਤੀ। ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਏਫ਼.ਆਰ.ਏ. ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ।

ਜਗਤ ਸਿੰਘ ਨੇਗੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਸਮੇਂ ਸਿਮਿਤ ਨਿਪਟਾਰਾ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਅਧਿਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜੁਰਮਾਨੇ ਦਾ ਪ੍ਰਾਵਧਾਨ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਅਧਿਕਾਰੀ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਲਿਆਉਣ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਏਫ਼.ਆਰ.ਏ. ਲੋਕ-ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਸਾਡਾ ਸਾਰੇ ਦਾ ਫਰਜ਼ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰੋਹੜੂ, ਜੁੱਬਲ, ਚੌਪਾਲ, ਸ਼ਿਮਲਾ-ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਕੁਪਵੀ ਦੇ ਉਪ-ਮੰਡਲ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਏਫ਼.ਆਰ.ਏ. ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਗਟ ਫੀਡਬੈਕ ਲਈ।

ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸ਼ਿਮਲਾ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਗ੍ਰਾਮ ਸਭਾ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਕੁੱਲ 262 ਮਾਮਲੇ (ਸਦੱਸ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਤੋਂ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਪੱਧਰੀ ਵਨ ਅਧਿਕਾਰ ਕਮੇਟੀਆਂ (ਐੱਫ.ਆਰ.ਸੀ.) ਵੱਲੋਂ 196 ਮਾਮਲੇ ਉਪ-ਮੰਡਲ ਪੱਧਰੀ ਕਮੇਟੀਆਂ ਨੂੰ ਭੇਜੇ ਗਏ ਹਨ, ਪਰ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਵੀ ਮਾਮਲਾ ਉਪ-ਮੰਡਲ ਪੱਧਰੀ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰੀ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਮਾਰਚ-2026 ਤੱਕ ਵੱਧਤਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇ।

ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸ਼ਿਮਲਾ ਵਿੱਚ 2,266 ਵਨ ਅਧਿਕਾਰ ਕਮੇਟੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ:

• ਚੌਪਾਲ: 277

• ਡੋਡਰਾ-ਕਵਾਰ: 9

• ਜੁੱਬਲ: 129

• ਕੋਟਖਾਈ: 215

• ਕੁਪਵੀ: 53

• ਕੁਮਾਰਸੇਨ: 154

• ਰਾਮਪੁਰ: 216

• ਰੋਹੜੂ: 170

• ਸ਼ਿਮਲਾ ਪਿੰਡ: 473

• ਸ਼ਿਮਲਾ ਸ਼ਹਿਰੀ: 19

• ਸੁੰਨੀ: 180

• ਠੀਯੋਗ: 371

ਬੈਠਕ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਨਜਾਤੀ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਕੈਲਾਸ਼ ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਏਫ਼.ਆਰ.ਏ.-2006 ਬਾਰੇ ਵਿਸ਼ਤਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਦਿੱਤੀ।

ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਯੂ.ਪੀ.ਏ. ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਸਾਲ 2006 ਵਿੱਚ ਵਨ ਅਧਿਕਾਰ ਅਧਿਨਿਯਮ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਮਿਲੀ ਸੀ ਅਤੇ 1 ਜਨਵਰੀ 2008 ਤੋਂ ਇਹ ਅਧਿਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਏਫ਼.ਆਰ.ਏ. 2006 ਦੇ ਤਹਿਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਜਾਂ ਕਮਿਊਨਿਟੀ 13 ਦਸੰਬਰ 2005 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਿੰਨ ਪੀੜੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਨ-ਭੂਮੀ ‘ਤੇ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਆਜ਼ੀਵਿਕਾ ਲਈ ਵਨ ਜਾਂ ਵਨ-ਭੂਮੀ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੂਮੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ।

ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਅਤਿਰਿਕਤ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਕਮਲੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਪੰਤ, ਅਤਿਰਿਕਤ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਓੰਕਾਰ ਸ਼ਰਮਾ, ਉਪਾਯੁਕਤ ਸ਼ਿਮਲਾ ਅਨੁਪਮ ਕਸ਼ਿਆਪ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਐਸ.ਡੀ.ਐੱਮ., ਤਹਸੀਲਦਾਰ, ਵਨ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜਸੰਵਾਦ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹਾਜ਼ਿਰ ਸਨ।