International 2 ਮਾਰਚ 2026 AJ DI Awaaj
International Desk : ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਉਛਾਲ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਅਮਰੀਕਾ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ 80 ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਨਿਕਲ ਗਈ। ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਰਾਹੀਂ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਧਿਆਨਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਲਗਭਗ 20 ਫੀਸਦੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਇਸ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਬ੍ਰੈਂਟ ਅਤੇ WTI ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ Brent Crude ਫਿਊਚਰਜ਼ 13 ਫੀਸਦੀ ਚੜ੍ਹ ਕੇ 82.37 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ, ਜੋ ਜਨਵਰੀ 2025 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੱਧਰ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ 79.34 ਡਾਲਰ ‘ਤੇ ਵਪਾਰ ਕਰਦੇ ਦੇਖੇ ਗਏ, ਜੋ ਲਗਭਗ 8.88 ਫੀਸਦੀ ਵਾਧਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ West Texas Intermediate (WTI) ਵੀ ਕਰੀਬ 8 ਫੀਸਦੀ ਵਧ ਕੇ 75.33 ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 72.38 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ‘ਤੇ ਵਪਾਰ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਣਾਅ ਵਧਿਆ
ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਜਾਰੀ ਭਾਰੀ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨੇ ਤੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵੱਲੋਂ ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਈਰਾਨ ਨੇ ਮਿਸਾਈਲ ਹਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। ਈਰਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਖਾੜੀ ਤੱਟ ਨੇੜੇ ਤਿੰਨ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰ ਨੁਕਸਾਨਗ੍ਰਸਤ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਲਾਹ ਦੀ ਮੌਤ ਵੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਈਰਾਨ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦਰਮਿਆਨ, ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ Donald Trump ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਈਰਾਨੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਕਈ ਜਹਾਜ਼ ਤਬਾਹ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵੀ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ।
ਗਲੋਬਲ ਸਪਲਾਈ ‘ਤੇ ਅਸਰ
ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਈਰਾਨ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਤੱਟ ਨੇੜੇ ਇਕ ਅਹਿਮ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਅਤੇ ਕੁਵੈਤ ਵਰਗੇ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਤੇਲ ਨਿਰਯਾਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲਗਭਗ 20 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇੱਥੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਜੇਕਰ ਇਹ ਰਸਤਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਊਰਜਾ ਸੰਕਟ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟਾਂ ਵਿੱਚ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ
ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਕਾਰਨ ਗਲੋਬਲ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਦਬਾਅ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ S&P 500, Nasdaq Composite ਅਤੇ Dow Jones Industrial Average ਦੇ ਫਿਊਚਰਜ਼ 1 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਡਿੱਗ ਗਏ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ExxonMobil ਅਤੇ Chevron ਵਰਗੀਆਂ ਊਰਜਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਲਗਭਗ 2 ਫੀਸਦੀ ਚੜ੍ਹੇ। ਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ Northrop Grumman ਅਤੇ Lockheed Martin ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਪੈਟਰੋਲ-ਡੀਜ਼ਲ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋਣ ਦੇ ਸੰਕੇਤ
ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਔਸਤ ਕੀਮਤ 2.98 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਗੈਲਨ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਾਧਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲਗਭਗ 3.3 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਤੇਲ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ ਕਰੀਬ 3 ਫੀਸਦੀ ਹੈ। OPEC ਅਨੁਸਾਰ, ਈਰਾਨ ਕੋਲ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਾਬਤ ਤੇਲ ਭੰਡਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਰਾਇ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੋਵੇਂ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਵੱਡਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਵਿੱਤੀ ਮਾਹਿਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਨ।
