Punjab 22 Sep 2026 AJ DI Awaaj
Punjab Desk : ਸਨਾਤਨ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਪਿਤ੍ਰ ਪੱਖ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਵ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਾਂ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੀ ਯਾਦ, ਤਰਪਣ, ਪਿੰਡਦਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਧ ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਤਿਕਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਪਿਤ੍ਰ ਪੱਖ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਤਰੀਕਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਹੈ।
ਪੰਚਾਂਗ ਗਣਨਾਵਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, 26 ਸਤੰਬਰ 2026, ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਪੂਰਨਿਮਾ ਸ਼ਰਾਧ ਨਾਲ ਪਿਤ੍ਰ ਪੱਖ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਦਕਿ 10 ਅਕਤੂਬਰ 2026, ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਸਰਵਪਿਤਰੀ ਅਮਾਵਸਿਆ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਤੇ ਸਮਾਪਤੀ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਸ ਸਾਲ ਦਾ ਪਿਤ੍ਰ ਪੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਹੈ।
15 ਜਾਂ 16 ਦਿਨ—ਕੀ ਹੈ ਗਣਨਾ?
ਪਿਤ੍ਰ ਪੱਖ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਕਸਰ ਇਹ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ 15 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ 16 ਦਿਨਾਂ ਦਾ। ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੰਚਾਂਗ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗਣਨਾ ਦਾ ਢੰਗ ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
26 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਭਾਦਰਪਦ ਪੂਰਨਿਮਾ ਦੇ ਦਿਨ ਪੂਰਨਿਮਾ ਸ਼ਰਾਧ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 27 ਸਤੰਬਰ ਤੋਂ ਅਸ਼ਵਿਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਪਦਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਪੂਰਨਿਮਾ ਸ਼ਰਾਧ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਪੂਰਾ ਸ਼ਰਾਧ ਕਾਲ 16 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪਿਤ੍ਰ ਪੱਖ 2026 ਦਾ ਪੂਰਾ ਕੈਲੰਡਰ
- 26 ਸਤੰਬਰ, ਸ਼ਨੀਵਾਰ: ਪੂਰਨਿਮਾ ਸ਼ਰਾਧ
- 27 ਸਤੰਬਰ, ਐਤਵਾਰ: ਪ੍ਰਤੀਪਦਾ ਸ਼ਰਾਧ
- 28 ਸਤੰਬਰ, ਸੋਮਵਾਰ: ਦਵਿਤੀਆ ਸ਼ਰਾਧ
- 29 ਸਤੰਬਰ, ਮੰਗਲਵਾਰ: ਤ੍ਰਿਤੀਆ ਸ਼ਰਾਧ ਅਤੇ ਮਹਾਭਰਣੀ ਸ਼ਰਾਧ
- 30 ਸਤੰਬਰ, ਬੁੱਧਵਾਰ: ਚਤੁਰਥੀ ਅਤੇ ਪੰਚਮੀ ਸ਼ਰਾਧ
- 1 ਅਕਤੂਬਰ, ਵੀਰਵਾਰ: ਸ਼ਸ਼ਠੀ ਸ਼ਰਾਧ
- 2 ਅਕਤੂਬਰ, ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ: ਸਪਤਮੀ ਸ਼ਰਾਧ
- 3 ਅਕਤੂਬਰ, ਸ਼ਨੀਵਾਰ: ਅਸ਼ਟਮੀ ਸ਼ਰਾਧ
- 4 ਅਕਤੂਬਰ, ਐਤਵਾਰ: ਨਵਮੀ ਸ਼ਰਾਧ ਅਤੇ ਮਾਤ੍ਰੀ ਨਵਮੀ
- 5 ਅਕਤੂਬਰ, ਸੋਮਵਾਰ: ਦਸ਼ਮੀ ਸ਼ਰਾਧ
- 6 ਅਕਤੂਬਰ, ਮੰਗਲਵਾਰ: ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਸ਼ਰਾਧ
- 7 ਅਕਤੂਬਰ, ਬੁੱਧਵਾਰ: ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਅਤੇ ਮਾਘ ਸ਼ਰਾਧ
- 8 ਅਕਤੂਬਰ, ਵੀਰਵਾਰ: ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ ਸ਼ਰਾਧ
- 9 ਅਕਤੂਬਰ, ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ: ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਸ਼ਰਾਧ
- 10 ਅਕਤੂਬਰ, ਸ਼ਨੀਵਾਰ: ਸਰਵਪਿਤਰੀ ਅਮਾਵਸਿਆ
ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਉਪਾਅ
ਜੋਤਿਸ਼ੀ ਡਾ. ਉਮਾਸ਼ੰਕਰ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਪਿਤ੍ਰ ਪੱਖ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਤੇ ਸਮਾਪਤੀ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਾਰਮਿਕ ਉਪਾਅ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਜਿਹੇ ਉਪਾਅ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦਾ ਕੋਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਮਾਣ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਤਰਪਣ ਜਾਂ ਪਿੰਡਦਾਨ ਸਮੇਂ ਕਾਲੇ ਤਿਲ, ਕੁਸ਼ਾ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾਜਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਿਤ੍ਰ ਪੱਖ ਦੌਰਾਨ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ, ਕੱਪੜੇ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਰ ਵਸਤਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ। ਕਈ ਪਰਿਵਾਰ ਪੰਚਬਲੀ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਤਹਿਤ ਗਾਂ, ਕੁੱਤੇ, ਕਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਭੋਜਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਪਿਤ੍ਰ ਪੱਖ ਦੌਰਾਨ ਕਿਹੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖੀਏ?
ਧਾਰਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਸਾਦਾ ਅਤੇ ਸਾਤਵਿਕ ਭੋਜਨ ਕਰਨ, ਪੂਰਵਜਾਂ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਦਾਨ-ਪੁੰਨ ਕਰਨ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੁਝ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਤ੍ਰ ਪੱਖ ਦੌਰਾਨ ਮਾਸਾਹਾਰ, ਸ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਆਹ, ਮੰਗਣੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਸ਼ੁਭ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਵੀ ਕਈ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ।
ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵੱਲੋਂ ਵਾਲ, ਦਾੜ੍ਹੀ ਅਤੇ ਨਹੁੰ ਨਾ ਕੱਟਣ ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਵਰਗੇ ਨਿਯਮ ਵੀ ਕੁਝ ਧਾਰਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਖੇਤਰ, ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਸੰਪਰਦਾਇਕ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨਾ ਵੀ ਪਿਤ੍ਰ ਪੱਖ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕਈ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਸਥਾਨਕ ਪੰਚਾਂਗ ਅਨੁਸਾਰ ਸਮਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਜਾਂਚੋ
ਸ਼ਰਾਧ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੁਤੁਪ, ਰੋਹਿਣ ਅਤੇ ਅਪਰਾਹਨ ਕਾਲ ਵਰਗੇ ਸ਼ਰਾਧ ਲਈ ਮੰਨੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਮਾਂ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਪੰਚਾਂਗ ਦੀ ਗਣਨਾ ਮੁਤਾਬਕ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨਕ ਪੰਡਿਤ ਜਾਂ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਪੰਚਾਂਗ ਤੋਂ ਸਹੀ ਤਿਥੀ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਜਾਂਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨੋਟ: ਪਿਤ੍ਰ ਪੱਖ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਉਪਰੋਕਤ ਰੀਤਾਂ ਅਤੇ ਉਪਾਅ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
