Chandigarh Desk : ਅਹੋਈ ਅਸ਼ਟਮੀ 2026: ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਹੋਈ ਅਸ਼ਟਮੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਲੰਬੀ ਉਮਰ, ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਲਈ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਮਾਵਾਂ ਅਹੋਈ ਮਾਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸੁਖੀ ਜੀਵਨ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਦੋਂ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਹੋਈ ਅਸ਼ਟਮੀ?
ਅਹੋਈ ਅਸ਼ਟਮੀ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਅਸ਼ਟਮੀ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਰਵਾ ਚੌਥ ਤੋਂ ਚਾਰ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਦੀਵਾਲੀ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ 1 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਮਨਾਏ ਜਾਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਰਤ ਦੀ ਸਹੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸਥਾਨਕ ਪੰਚਾਂਗ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾਂਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਾਵਾਂ ਕਿਉਂ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ ਇਹ ਵਰਤ?
ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਹੋਈ ਅਸ਼ਟਮੀ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਲੰਬੀ ਉਮਰ, ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ ਲਈ ਅਹੋਈ ਮਾਤਾ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਵਰਤ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਅੱਜ ਮਾਵਾਂ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਈ ਇਹ ਵਰਤ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਈ ਔਰਤਾਂ ਇਸ ਦਿਨ ਨਿਰਜਲਾ ਵਰਤ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਕੁਝ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਵਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਰਤ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਰਤ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਹੋਈ ਅਸ਼ਟਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਅਹੋਈ ਅਸ਼ਟਮੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਮਾਵਾਂ ਸਵੇਰੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਵਰਤ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਹੋਈ ਮਾਤਾ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਜਾਂ ਚਿੱਤਰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਕੇ ਪੂਜਾ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
- ਅਹੋਈ ਮਾਤਾ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਜਾਂ ਕੈਲੰਡਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਪੂਜਾ ਲਈ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਕਲਸ਼ ਜਾਂ ਕਰਵਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਕਣਕ ਦੇ ਦਾਣੇ, ਫਲ, ਮਠਿਆਈਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੂਜਾ ਸਮੱਗਰੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
- ਅਹੋਈ ਮਾਤਾ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੀ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
- ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਰਵਾਇਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਹੈ ਅਹੋਈ ਅਸ਼ਟਮੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਥਾ?
ਧਾਰਮਿਕ ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੀਵਾਲੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਘਰ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਪੁੱਟਣ ਗਈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਦੀ ਕੁਹਾੜੀ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਜਾਨਵਰ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਲੱਗ ਗਈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਔਰਤ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਦੁੱਖ ਆਏ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਦੁੱਖੀ ਔਰਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਲਤੀ ਬਾਰੇ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਬਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਹੋਈ ਮਾਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ। ਔਰਤ ਨੇ ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਵਰਤ ਕੀਤਾ। ਲੋਕ-ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਹੋਈ ਮਾਤਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਤਾਨ ਦਾ ਸੁਖ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਇਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਅਹੋਈ ਅਸ਼ਟਮੀ ਦੇ ਵਰਤ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਿਨ ਮਾਵਾਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ ਅਹੋਈ ਅਸ਼ਟਮੀ
ਅਹੋਈ ਅਸ਼ਟਮੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਉਹਾਰ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਪਰਿਵਾਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਾਂਝ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
