ਕੇਲਾਂਗ: 01 Sep 2026 AJ DI Awaaj
National Desk : ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੜ੍ਹ ਦੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਲਾਹੌਲ-ਸਪੀਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਘੇਪਨ ਗਲੇਸ਼ੀਅਲ ਝੀਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਕਰੀਬ 4070 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ’ਤੇ ਸਥਿਤ ਇਸ ਝੀਲ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਮੁਤਾਬਕ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਘੇਪਨ ਝੀਲ ਦੇ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 173 ਫੀਸਦੀ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੰਭਾਵਿਤ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਅਰਲੀ ਵਾਰਨਿੰਗ ਸਿਸਟਮ (EWS) ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸਤੰਬਰ ’ਚ ਲੱਗੇਗਾ ਅਰਲੀ ਵਾਰਨਿੰਗ ਸਿਸਟਮ
ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਕਿਰਨ ਭੜਾਨਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ C-DAC, ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਰਾਹੀਂ ਘੇਪਨ ਝੀਲ ’ਤੇ ਅਰਲੀ ਵਾਰਨਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸਤੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ NDMA ਤੋਂ ਅੰਤਿਮ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਿੱਸੂ ਝੀਲ ’ਤੇ ਇਸੇ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਸਫਲ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਝੀਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਕੜੇ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ।
14 ਦਿਨ ਤੱਕ ਮਾਹਿਰ ਕਰਨਗੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨ
ਘੇਪਨ ਝੀਲ ਦੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਰਵੇਖਣ ਦੇ ਪੰਜ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਟੀਮ 1 ਸਤੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਝੀਲ ਖੇਤਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰੇਗੀ। ਟੀਮ ਕਰੀਬ 14 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਇੱਥੇ ਰਹਿ ਕੇ ਵਿਸਥਾਰਤ ਅਧਿਐਨ ਕਰੇਗੀ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਝੀਲ ਦੀ ਮੈਪਿੰਗ, ਡੂੰਘਾਈ, ਪਾਣੀ ਦਾ ਵਹਾਅ, ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ, ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਮੌਸਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਰਿਪੋਰਟ ਰਾਜ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਥਾਰਟੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ISRO ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਚੇਤਾਵਨੀ
ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਮੁਤਾਬਕ ISRO ਨੇ ਨਵੰਬਰ 2023 ਵਿੱਚ ਘੇਪਨ ਝੀਲ ਦੇ ਵਧਦੇ ਆਕਾਰ ਬਾਰੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੁਲਾਈ 2024 ਵਿੱਚ 23 ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਝੀਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਕੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਸੀ।
32 ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਹੋਵੇਗੀ ਹਾਈ ਫਲੱਡ ਲੈਵਲ ਮਾਰਕਿੰਗ
ਘੇਪਨ ਝੀਲ ਤੋਂ ਸਿੱਸੂ ਦੀ ਦੂਰੀ ਲਗਭਗ 11 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। ਸੰਭਾਵਿਤ ਹੜ੍ਹ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ 32 ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਾਈ ਫਲੱਡ ਲੈਵਲ (HFL) ਮਾਰਕਿੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਵਿਤ ਹੜ੍ਹ ਦੇ ਪੱਧਰ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈ ਲਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਿਸ਼ਾਨ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੈ।
ਸਥਾਨਕ ਰਿਸਪਾਂਸ ਟੀਮਾਂ ਵੀ ਤਿਆਰ
ਸਿੱਸੂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸ਼ਿਨ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਲ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਫ਼ਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਬਚਾਅ, ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਸਿਖਲਾਈ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰ ’ਤੇ GLOF ਮਾਨੀਟਰਿੰਗ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਮੇਟੀ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਝੀਲ ਅਤੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕਰ
