6 July 2026 Aj Di Awaaj
Himachal Desk: ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਕਵਿੰਦਰ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੱਜ ਦਾ ਸੰਸਾਰ ਹਿੰਸਾ, ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ, ਜੰਗਾਂ, ਵਾਤਾਵਰਣੀ ਸੰਕਟ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਵਰਗੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਬੁੱਧ ਦੀ ਕਰੁਣਾ, ਅਹਿੰਸਾ, ਮੱਧਮ ਮਾਰਗ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਗਿਆਨ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਰਾਜਪਾਲ ਨੇ ਬੈਜਨਾਥ ਦੇ ਤਾਸ਼ੀਜੋਂਗ ਵਿੱਚ “ਫ੍ਰਾਮ ਨਾਲੰਦਾ ਟੂ ਹਿਮਾਲਿਆਜ਼ – ਦਿ ਅਨਬ੍ਰੋਕਨ ਲੈਗੇਸੀ ਆਫ਼ ਦ ਬੁੱਧਿਸਟ ਨੌਲਿਜ ਟ੍ਰੈਡੀਸ਼ਨ” ਵਿਸ਼ੇ ‘ਤੇ ਆਯੋਜਿਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੈਮੀਨਾਰ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਾਲੰਦਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਮਹਾਨ ਕੇਂਦਰ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਨਾਲੰਦਾ ਦਾ ਭੌਤਿਕ ਸਰੂਪ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਹਿਮਾਲਿਆਈ ਮੱਠਾਂ ਅਤੇ ਬੌਧ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਗਿਆਨ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਜੀਵੰਤ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੱਠਾਂ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਓਪਨ ਸਕੂਲਿੰਗ (NIOS) ਦੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਪਹਿਲ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਰਵਾਇਤੀ ਮੱਠ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਚਕਾਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪੁਲ ਤਿਆਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਨੌਜਵਾਨ ਭਿੱਖੂ ਅਤੇ ਭਿੱਖੁਣੀਆਂ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਸਾਧਨਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਿੱਖਿਆ ਵੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਣਗੇ।
ਰਾਜਪਾਲ ਨੇ ਪਰਮ ਪਾਵਨ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਦੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਹੇਠ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਦੀ ਵੀ ਸਰਾਹਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾਲੰਦਾ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਜਿਗਿਆਸਾ, ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਸੋਚ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ਕਰੁਣਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਰਗੇ ਮੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ-2047 ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਗਿਆਨ ਪਰੰਪਰਾ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਮੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬਰਾਬਰ ਮਹੱਤਵ ਦੇਣਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਇਸ ਮੌਕੇ ਧਰਮ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰੀ (ਸੀਟੀਏ) ਤਸੇਗਿਆਲ ਚੁਕਿਆ ਦ੍ਰਾਨਯੀ, ਖਾਮਪਾਗਰ ਮੱਠ ਦੇ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਮੁਖੀ ਖਾਮਤ੍ਰੁਲ ਰਿਨਪੋਛੇ, ਖੇਨਪੋ ਛੋਇੰਗ ਲੁੰਦੁਪ, ਖੇਨਪੋ ਪੇਮਾ ਨੇਗੀ, ਬੈਜਨਾਥ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਕਿਸ਼ੋਰੀ ਲਾਲ, NIOS ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਡਾ. ਰਾਜੀਵ ਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘ, ਕਾਂਗੜਾ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਹੇਮਰਾਜ ਬੈਰਵਾ, ਐਸਪੀ ਕੁਲਭੂਸ਼ਣ ਵਰਮਾ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਸਤੀਆਂ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
