Chandigarh 25 Apr 2026 AJ DI Awaaj
Chandigarh Desk : ਤੁਸੀਂ ਅਕਸਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ, ਧਮਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਦਿਲੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜੂਝਦੇ ਦੇਖਿਆ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਦਿਲ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਮ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਜਾਣਨ ਲਈ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਚੂਹਿਆਂ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਖੋਜ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਬਾਲਗ ਦਿਲ ਆਪਣੇ ਸੈੱਲ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਲਗਭਗ ਸਾਲਾਨਾ 1%। ਦਿਲ ਲਗਾਤਾਰ ਖੂਨ ਪੰਪ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਸ ‘ਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਮਕੈਨੀਕਲ ਦਬਾਅ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦਬਾਅ ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਵਾਧੀ ਨੂੰ ਸੀਮਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਕੈਂਸਰ ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਫੈਲਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਅਧਿਐਨ ਦੌਰਾਨ, ਇੱਕ ਚੂਹੇ ਦਾ ਦਿਲ ਦੂਜੇ ਚੂਹੇ ਦੀ ਗਰਦਨ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਦਿਲ ਖੂਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਪਰ ਆਮ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਪ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ‘ਤੇ ਮਕੈਨੀਕਲ ਤਣਾਅ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਕੈਂਸਰ ਸੈੱਲ ਡਾਲੇ, ਤਾਂ ਪਹਿਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਅੰਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਰ 14 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ, ਬਿਨਾਂ ਤਣਾਅ ਵਾਲੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਸੈੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਕੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਟਿਸ਼ੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਗਏ, ਜਦਕਿ ਆਮ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਲਗਭਗ 20% ਹਿੱਸਾ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ।
ਲੈਬ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਬਤ ਕੀਤੀ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਟਿਸ਼ੂ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਜਾਂ ਖਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਕੈਂਸਰ ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਵਾਧੀ ਹੌਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਉਲਟ, ਜਿੱਥੇ ਦਬਾਅ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਇਹ ਸੈੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲਦੇ ਹਨ।
ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਮੂਨਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਫੈਲਣ ਵਾਲੇ ਕੈਂਸਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਮੈਟਿਨ ਢਿੱਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਡੀਐਨਏ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਨੇਸਪ੍ਰਿਨ-2 ਨਾਮਕ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੈੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਕੈਨੀਕਲ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਊਕਲੀਅਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਜੀਨਾਂ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਇਲਾਜ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣਾ ਅਜੇ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਿਸਟਮ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹੋਰ ਸੈੱਲਾਂ ਲਈ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੁਣ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਕੈਂਸਰ ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਵਾਧੀ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
ਇਹ ਖੋਜ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਇਲਾਜ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹ ਸਕਦੀ ਹੈ।
