ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 12 ਮਈ 2026 Aj Di Awaaj
Haryana Desk: ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਟੈਲੀ-ਮਾਨਸ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤਣਾਅ, ਚਿੰਤਾ, ਡਿਪ੍ਰੈਸ਼ਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਾਨਸਿਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਸਹਾਰਾ ਬਣਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ।
ਨਵੰਬਰ 2022 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇਸ ਮੁਫ਼ਤ ਟੈਲੀ-ਕਾਊਂਸਲਿੰਗ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਹੁਣ ਤੱਕ 16 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਲਾਂ ਮਿਲ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਵੱਧਦਾ ਅੰਕੜਾ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸਬੂਤ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਹੁਣ ਬਿਨਾਂ ਝਿਝਕ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਸਬੰਧੀ ਮਦਦ ਲੈਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਨਾਗਰਿਕ ਟੋਲ-ਫ੍ਰੀ ਨੰਬਰ 14416 ਜਾਂ 1-800-891-4416 ‘ਤੇ ਕਾਲ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸੇਵਾ ਮੁਫ਼ਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
112 ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਿਸਟਮ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਗਈ ਸੇਵਾ
ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਸੰਕਟਾਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਟੈਲੀ-ਮਾਨਸ ਨੂੰ 112 ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਰਿਸਪਾਂਸ ਸਿਸਟਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਜੇਕਰ 112 ‘ਤੇ ਆਤਮਹੱਤਿਆ ਜਾਂ ਗੰਭੀਰ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਕੋਈ ਕਾਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਟੈਲੀ-ਮਾਨਸ ਦੇ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਕਾਊਂਸਲਰਾਂ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਰੰਤ ਮਾਨਸਿਕ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।
ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਨਾਲ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ-ਸਿਰ ਮਾਨਸਿਕ ਸਹਾਇਤਾ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਕਾਫ਼ੀ ਵਧੀ ਹੈ।
16,159 ਕਾਲਾਂ ਦਾ ਕੀਤਾ ਨਿਪਟਾਰਾ
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੈਲੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤਹਿਤ ਚਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਇਸ ਸੇਵਾ ਨੇ 10 ਮਈ 2026 ਤੱਕ ਕੁੱਲ 16,159 ਕਾਲਾਂ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਫ਼ਤ, ਗੋਪਨੀਯ ਅਤੇ ਹਮਦਰਦੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਕਾਊਂਸਲਿੰਗ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਕਲਿਆਣ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਵਧੀਕ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ Dr. Sumita Mishra ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਪਹਿਲ ਹਰ ਨਾਗਰਿਕ ਲਈ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੌਖਾ ਅਤੇ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਬਣਾਉਣ ਵੱਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਟੈਲੀ-ਮਾਨਸ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਬਦਲਣ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਡਰ ਜਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਝਿਝਕ ਦੇ ਮਦਦ ਮੰਗਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 10 ਹਜ਼ਾਰ ਕਾਲਾਂ
ਮਈ 2025 ਤੋਂ ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ‘ਤੇ 9,669 ਕਾਲਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ, ਜੋ ਕੁੱਲ ਕਾਲਾਂ ਦਾ 60 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਨ। ਸਿਹਤ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵਾਧਾ ਵਧਦੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਧਦੇ ਭਰੋਸੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪਿੰਡਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾ
ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖਾਸੀਅਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੀ ਪਹੁੰਚ ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਅਰਧ-ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਤੱਕ ਵੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਾਲਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੇਵਾ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਸਹਾਇਤਾ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੀ ਹੈ।
ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਦਾਸੀ, ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦਾ ਤਣਾਅ, ਚਿੰਤਾ, ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਆਦਤ, ਗਮ ਅਤੇ ਆਤਮਹੱਤਿਆ ਵਾਲੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਮਦਦ ਮੰਗੀ ਗਈ। ਲਗਭਗ ਪੰਜ ਫੀਸਦੀ ਕਾਲਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ੋਰਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਨ।
20 ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਕਾਊਂਸਲਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸੇਵਾ
ਟੈਲੀ-ਮਾਨਸ ਦੇ ਤਹਿਤ 20 ਪ੍ਰਸ਼ਿਕਸ਼ਿਤ ਕਾਊਂਸਲਰਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸਹਾਇਤਾ, ਸੰਕਟ ਦੌਰਾਨ ਮਦਦ, ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਲੋੜ ਪੈਣ ‘ਤੇ ਰੈਫਰਲ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਡਾ. ਸੂਮਿਤਾ ਮਿਸ਼ਰਾ ਨੇ ਕਾਊਂਸਲਰਾਂ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਟੀਮਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਵਧਿਆ ਹੈ।
ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਦੂਰ-ਦਰਾਜ਼ ਪਿੰਡਾਂ ਤੱਕ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਟੈਲੀ-ਕਾਊਂਸਲਿੰਗ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
