Explainer: OFS ਤੋਂ ਬਾਅਦ LIC ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਕਿਉਂ? ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵੱਡੀ ਛੂਟ ‘ਤੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਵੇਚਣ ਦਾ ਕੀ ਹੈ ਕਾਰਨ?

2

6 August 2026 Aj Di Awaaj

Business Desk:  ਭਾਰਤੀ ਜੀਵਨ ਬੀਮਾ ਨਿਗਮ (LIC) ਦੇ ਆਫਰ ਫਾਰ ਸੇਲ (OFS) ਨੂੰ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਇਸ਼ੂ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੀਨ ਸ਼ੂ ਆਪਸ਼ਨ ਦੀ ਵੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 82 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ੇਅਰ ਅਲਾਟ ਕਰਕੇ ਕਰੀਬ 31,552 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ OFS ਤੋਂ ਬਾਅਦ LIC ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹਨ।

OFS ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਆਫਰ ਫਾਰ ਸੇਲ (OFS) ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਕਿਸੇ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਵੇਚ ਸਕਦੇ ਹਨ। LIC ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਸ਼ੇਅਰ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਸਗੋਂ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਾ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਵੇਚਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਪੂਰੀ ਰਕਮ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇਗੀ, LIC ਨੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਕੋਈ ਸਿੱਧਾ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।

ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਕਿਉਂ ਵੇਚੀ?

OFS ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ LIC ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ 96.5 ਫੀਸਦੀ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਆਮ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਕੋਲ ਸਿਰਫ਼ 3.5 ਫੀਸਦੀ ਸ਼ੇਅਰ ਸਨ। ਸੇਬੀ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 10 ਫੀਸਦੀ ਜਨਤਕ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਨਿਯਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਨਿਵੇਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਆਮਦਨ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਹ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਵੇਚੀ।

OFS ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੇਅਰ ਕਿਉਂ ਡਿੱਗੇ?

ਸਰਕਾਰ ਨੇ OFS ਲਈ 382 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਦਾ ਫਲੋਰ ਪ੍ਰਾਈਸ ਰੱਖਿਆ, ਜੋ ਐਲਾਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਬੰਦ ਭਾਅ 428.50 ਰੁਪਏ ਨਾਲੋਂ ਕਰੀਬ 10.9 ਫੀਸਦੀ ਘੱਟ ਸੀ।

ਇਸ ਕਾਰਨ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗੇ ਭਾਅ ‘ਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਬਜਾਏ OFS ਰਾਹੀਂ ਸਸਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਖਰੀਦਣ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ LIC ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ‘ਤੇ ਵਿਕਰੀ ਦਾ ਦਬਾਅ ਵਧਿਆ ਅਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ਹੇਠਾਂ ਆ ਗਈਆਂ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, OFS ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਵਧ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਸਪਲਾਈ ਅਚਾਨਕ ਵਧਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਤੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਦਬਾਅ ਆਉਣਾ ਆਮ ਗੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

LIC ਦਾ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਿਵੇਂ ਰਿਹਾ?

ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ LIC ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਸਥਿਤੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਹੀ ਹੈ। ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2025-26 ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਾ ਮੁੱਲ 41.6 ਫੀਸਦੀ ਵੱਧ ਕੇ 14,179 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੋ ਗਿਆ। ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਵੀ 19.3 ਫੀਸਦੀ ਵੱਧ ਕੇ 57,419 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਦਕਿ ਨਵੇਂ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਾ ਮਾਰਜਿਨ ਵੀ ਸੁਧਰਿਆ ਹੈ।