Chandigarh 02 Jan 2026 AJ DI Awaaj
Chandigarh Desk : ਅੱਜ ਦੀ ਦੌੜ-ਭੱਜ ਭਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਹੋਣਾ ਆਮ ਗੱਲ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਸਿਰਦਰਦ, ਕਮਰ ਦਰਦ, ਜੋੜਾਂ ਦਾ ਦਰਦ, ਪੀਰੀਅਡਸ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਜਾਂ ਹਲਕਾ ਬੁਖਾਰ—ਅਕਸਰ ਲੋਕ ਬਿਨਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਏ ਸਿੱਧੇ ਪੇਨਕਿਲਰ ਖਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਤੁਰੰਤ ਰਾਹਤ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਇਹ ਦਵਾਈ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਹਾਲੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਮੁਤਾਬਕ ਬਿਨਾਂ ਮੈਡੀਕਲ ਸਲਾਹ ਦੇ ਪੇਨਕਿਲਰਜ਼ ਦੀ ਆਦਤ ਸਿਹਤ ਲਈ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਧਿਐਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ 1 ਅਰਬ ਤੋਂ ਵੱਧ NSAIDs (ਨਾਨ-ਸਟੇਰਾਇਡਲ ਐਂਟੀ-ਇੰਫਲੇਮੇਟਰੀ ਦਵਾਈਆਂ) ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 3 ਕਰੋੜ ਲੋਕ ਇਹ ਦਵਾਈਆਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਸਾਫ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦਰਦ ਦੀ ਦਵਾਈ ਹੁਣ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਦਤ ਬਣਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
NSAIDs ਅਜਿਹੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਹਨ ਜੋ ਦਰਦ ਘਟਾਉਂਦੀਆਂ, ਸੋਜਿਸ਼ ਕਮ ਕਰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਬੁਖਾਰ ਉਤਾਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਿਰਦਰਦ, ਜ਼ੁਕਾਮ, ਫਲੂ, ਮੋਚ, ਖਿਚਾਅ, ਪੀਰੀਅਡਸ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਗਠੀਆ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੇਨਕਿਲਰਸ ਨਾਲ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੁਕਸਾਨ
ਅੰਤੜੀਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ
ਅਧਿਐਨਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਪੇਨਕਿਲਰ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਲਗਭਗ 75 ਫੀਸਦੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤੜੀਆਂ ਦੀ ਸੋਜਿਸ਼ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਚੌਥੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਅਲਸਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਵਾਈਆਂ ਅੰਤੜੀਆਂ ਤੱਕ ਖੂਨ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਘਟਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪਰਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਪੇਟ ਦਰਦ, ਜਲਨ, ਉਲਟੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਿਡਨੀ ‘ਤੇ ਅਸਰ
ਪੇਨਕਿਲਰਸ ਕਿਡਨੀ ਦੀਆਂ ਨਸਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕਿਡਨੀ ਦੀ ਫਿਲਟਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਘਟਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਪਤਾ ਤਦ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਹਾਲਤ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਨਿਯਮਤ ਬਲੱਡ ਅਤੇ ਯੂਰਿਨ ਟੈਸਟ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਲੀਵਰ ਲਈ ਵੀ ਖ਼ਤਰਾ
ਕਈ ਲੋਕ ਪੇਨਕਿਲਰਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮੰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਲੀਵਰ ਫੇਲ ਹੋਣ ਦੇ ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇਹ ਦਵਾਈਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜ਼ੁਕਾਮ-ਖੰਘ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਓਵਰਡੋਜ਼ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਦਵਾਈ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੇਬਲ ਪੜ੍ਹਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਸਿਰਦਰਦ ਦੀ ਦਵਾਈ ਸਿਰਦਰਦ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ 10–15 ਦਿਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੇਨਕਿਲਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਵਾਈ ਨਾ ਲੈਣ ‘ਤੇ ਸਿਰਦਰਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ Medication Overuse Headache ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਤੀਜਾ:
ਦਰਦ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਲਈ ਪੇਨਕਿਲਰ ਲੈਣਾ ਕਈ ਵਾਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਬਿਨਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨਾ ਸਿਹਤ ਲਈ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਿਹਤਰ ਹੈ ਕਿ ਦਰਦ ਦੀ ਅਸਲ ਵਜ੍ਹਾ ਜਾਣ ਕੇ ਹੀ ਦਵਾਈ ਲਈ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।
