ਭੋਪਾਲ: 11 Sep 2026 AJ DI Awaaj
National Desk : ਤੰ*ਬਾਕੂ ਅਤੇ ਗੁ*ਟਕੇ ਦੀ ਵਧਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਾਰਨ ਮੂੰਹ ਦੇ ਕੈਂ*ਸਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵੱਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਕਰੀਬ 14 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁ*ਟਕੇ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ’ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ‘ਜੁਗਾੜ ਗੁ*ਟਖਾ’ ਵਰਗੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਤੰ*ਬਾਕੂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜਾਰੀ ਰਹੀ।
ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ 2025 ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 48,694 ਕੈਂ*ਸਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 40 ਫੀਸਦੀ ਮੂੰਹ ਦੇ ਕੈਂ*ਸਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੈਂਸਰ ਰਜਿਸਟਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਭੋਪਾਲ ਵਿੱਚ ਹਰ ਇੱਕ ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਪਿੱਛੇ ਲਗਭਗ 41 ਮੂੰਹ ਦੇ ਕੈਂ*ਸਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਪਾਬੰਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰੁਕਿਆ ਤੰਬਾਕੂ
ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 2012 ਤੋਂ ਤੰਬਾਕੂ ਵਾਲੇ ਗੁ*ਟਕੇ ਦੇ ਪਾਊਚਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ’ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਗੁਟਕੇ ਅਤੇ ਤੰ*ਬਾਕੂ-ਚੂਨੇ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਾਊਚ ਵੇਚਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ। ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਗੁ*ਟਕੇ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੈਂ*ਸਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਤੰ*ਬਾਕੂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਾਰਨ ਹੁਣ ਨੌਜਵਾਨ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੂੰਹ ਦੇ ਕੈਂ*ਸਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ 50 ਸਾਲ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਹੁਣ 20-25 ਸਾਲ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।
ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਧੇ ਮਰੀਜ਼
ਭੋਪਾਲ ਦੇ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਕੈਂਸਰ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਮੂੰਹ ਦੇ ਕੈਂ*ਸਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 2012 ਵਿੱਚ 1,836 ਸੀ, ਜੋ 2025 ਵਿੱਚ ਵਧ ਕੇ 2,614 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।
ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ 2020 ਵਿੱਚ 2,118, 2021 ਵਿੱਚ 2,519, 2022 ਵਿੱਚ 2,492, 2023 ਵਿੱਚ 2,566 ਅਤੇ 2024 ਵਿੱਚ 2,743 ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਹਸਪਤਾਲ ਦਾ ਰੁਖ ਕੀਤਾ।
ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟੇ ਜਾਂ ਲਾਲ ਧੱਬੇ ਨੂੰ ਨਾ ਕਰੋ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼
ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਚਿੱਟੇ ਜਾਂ ਲਾਲ ਧੱਬੇ, ਮੂੰਹ ਖੋਲ੍ਹਣ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤ, ਜ਼ਖ਼ਮ ਜਾਂ ਛਾਲੇ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ’ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਤੰ*ਬਾਕੂ, ਗੁ*ਟਕਾ ਅਤੇ ਸਿ*ਗਰਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਓਨਕੋਲੋਜਿਸਟਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਤੰ*ਬਾਕੂ ਨੂੰ ਚੂਨੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਖਾਣ ਨਾਲ ਨਿਕੋਟੀਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਜ਼ਬ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਆਦਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਦੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੀ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਕਈ ਸੂਬਿਆਂ ਨੇ ਸਖ਼ਤੀ ਵਧਾਈ
ਤੰ*ਬਾਕੂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕਈ ਸੂਬਿਆਂ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਸਖ਼ਤ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਓਡੀਸ਼ਾ ਨੇ ਜਨਵਰੀ 2026 ਤੋਂ ਤੰ*ਬਾਕੂ, ਗੁ*ਟਕਾ, ਖੈ*ਨੀ ਅਤੇ ਜ਼*ਰਦਾ ਸਮੇਤ ਕਈ ਤੰ*ਬਾਕੂ ਉਤਪਾਦਾਂ ’ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ। ਕਰਨਾਟਕ ਨੇ ਜੂਨ 2026 ਤੋਂ ਤੰ*ਬਾਕੂ ਅਤੇ ਨਿਕੋਟੀਨ ਵਾਲੇ ਗੁ*ਟਕੇ ਅਤੇ ਪਾਨ ਮਸਾਲੇ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ, ਸਟੋਰੇਜ, ਵੰਡ ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ’ਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਹੈ। ਗੁਜਰਾਤ ਨੇ ਵੀ ਗੁ*ਟਕੇ ਅਤੇ ਤੰ*ਬਾਕੂ-ਨਿ*ਕੋਟੀਨ ਵਾਲੇ ਪਾਨ ਮਸਾਲੇ ’ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸਿਰਫ਼ ਗੁ*ਟਕੇ ’ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਤੰ*ਬਾਕੂ ਵਾਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ’ਤੇ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
