ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 22 ਜੂਨ 2026 Aj Di Awaaj
Lifestyle Desk: ਕਾਰਜਸਥਲ ‘ਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰੁਝਾਨ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਧ ਕੰਮ ਦੇ ਦਬਾਅ ਕਾਰਨ ‘ਬਰਨਆਊਟ’ ਦੀ ਚਰਚਾ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਹੁਣ ‘ਬੋਰਆਊਟ’ ਨਾਮਕ ਸਮੱਸਿਆ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਉਦੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਚੈਲੇਂਜ, ਮਕਸਦ ਜਾਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਬਾਹਰੋਂ ਦੇਖਣ ‘ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਆਮ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਲੱਗ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਚੰਗੀ ਨੌਕਰੀ, ਆਕਰਸ਼ਕ ਤਨਖ਼ਾਹ ਅਤੇ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਦਫ਼ਤਰੀ ਮਾਹੌਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਲਗਾਤਾਰ ਇੱਕੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਯੋਗਤਾ ਦਾ ਪੂਰਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਹ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਖਾਲੀਪਣ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ‘ਬੋਰਆਊਟ’ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਕੰਮ ਦੀ ਘਾਟ, ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਚੁਣੌਤੀ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਦੁਹਰਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਜਾਂ ਨਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਤਣਾਅ, ਚਿੰਤਾ, ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਅਤੇ ਡਿਪ੍ਰੈਸ਼ਨ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਵਰਕਪਲੇਸ ਅਧਿਐਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਈ ਕਰਮਚਾਰੀ ਅਜਿਹੇ ਹਨ ਜੋ ਦਿਨ ਭਰ ਰੁੱਝੇ ਹੋਏ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦਾ ਜਾਂ ਅਰਥਪੂਰਨ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਲਗਾਤਾਰ ਮੀਟਿੰਗਾਂ, ਈ-ਮੇਲਾਂ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਜੁੜਾਅ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਗਲੋਬਲ ਸਰਵੇਖਣਾਂ ਅਤੇ ਐੱਚਆਰ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਲਗਭਗ 15 ਤੋਂ 20 ਫ਼ੀਸਦੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਬੋਰਆਊਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਆਈਟੀ, ਬੈਂਕਿੰਗ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਵਧੇਰੇ ਦੇਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਕੋ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਦੁਹਰਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਰਜਸਥਲ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੰਮ ਦੇ ਵਧਦੇ ਮਸ਼ੀਨੀਕਰਨ, ਯੋਗਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨਾ ਮਿਲਣ, ਲੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਟਾਫ਼ ਅਤੇ ਗਲਤ ਜੌਬ ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਈਲ ਵਰਗੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕੁਝ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਅਸਤ ਦਿਖਾਉਣ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੰਮ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬੋਰਆਊਟ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪਛਾਣਨਾ ਅਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ, ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਮੌਕੇ ਅਤੇ ਉਦੇਸ਼ਪੂਰਨ ਕੰਮ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣਾ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
