International 23 May 2026 AJ DI Awaaj
International Desk : ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਨਵੀਂ ਕੂਲਿੰਗ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਬਿਜਲੀ, ਮੋਟਰ ਜਾਂ ਕੰਪ੍ਰੈਸਰ ਦੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਰੱਖ ਸਕਦੀ ਹੈ। King Abdullah University of Science and Technology ਦੇ ਖੋਜਕਰਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ NESCOD ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ ਅਤੇ ਤਾਪਮਾਨ 45 ਤੋਂ 50 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਸਿਸਟਮ “ਐਂਡੋਥਰਮਿਕ ਡਿਸੋਲਿਊਸ਼ਨ” ਨਾਮਕ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਿਧਾਂਤ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਮੋਨੀਅਮ ਨਾਈਟ੍ਰੇਟ ਨਾਮ ਦੇ ਖਾਸ ਨਮਕ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਨਮਕ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਸੋਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਠੰਢਕ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਪ੍ਰਤੀ ਵਰਗ ਮੀਟਰ 191 ਵਾਟ ਤੱਕ ਦੀ ਕੂਲਿੰਗ ਸਮਰੱਥਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਛੋਟੇ ਕਮਰਿਆਂ ਜਾਂ ਕੋਲਡ ਸਟੋਰੇਜ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ 3D ਸੋਲਰ ਰੀਜਨਰੇਟਰ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੂਰਜੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਖਾਰੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਭਾਫ਼ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ ਨਮਕ ਮੁੜ ਠੋਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਸਟਮ ਦੁਬਾਰਾ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜੀ ਊਰਜਾ ਨਾਲ “ਰੀਚਾਰਜ” ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਬਿਨਾਂ ਬਿਜਲੀ ਠੰਢਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਟੈਸਟਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਿਸਟਮ 5°C ਤੋਂ 15°C ਤੱਕ ਤਾਪਮਾਨ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਰੱਖਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਫਲ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਵੀ ਉਪਯੋਗੀ ਹੈ।
ਪਾਣੀ ਦੀ ਬਚਤ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਭਾਫ਼ ਬਣੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਪਾਣੀ ਕਾਫ਼ੀ ਸਾਫ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁੱਕੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੀਣਯੋਗ ਪਾਣੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਦੱਸੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਅਮੋਨੀਅਮ ਨਾਈਟ੍ਰੇਟ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖਾਦ ਵਜੋਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਭਾਰਤ, ਅਫਰੀਕਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਬਿਜਲੀ ਮਹਿੰਗੀ ਜਾਂ ਅਣਉਪਲਬਧ ਹੈ।
