ਈਰਾਨ 06 Mar 2026 AJ DI Awaaj
International Desk : ਈਰਾਨ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਅਯਾਤੁੱਲਾ ਅਲੀ ਖਮੇਨੀ ਨੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜਨਤਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਜਮੀ ਅਤੇ ਸਧਾਰਨ ਛਵੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖੀ। ਪਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕਰੀਬ 45 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਆਪਣਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਲਗਭਗ ਲੁਕਾ ਕੇ ਰੱਖਦੇ ਰਹੇ। ਇਹ ਕੋਈ ਆਦਤ ਜਾਂ ਸ਼ੈਲੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਕਾਰਨ ਸੀ।
ਦਰਅਸਲ, 27 ਜੂਨ 1981 ਨੂੰ ਖਮੇਨੀ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਜਾਨਲੇਵਾ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਈਰਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸਨ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਇੱਕ ਮਸਜਿਦ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਣ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਟੇਪ ਰਿਕਾਰਡਰ ਵਿੱਚ ਲੁਕਾਇਆ ਗਿਆ ਬੰਬ ਅਚਾਨਕ ਫਟ ਗਿਆ। ਇਸ ਧਮਾਕੇ ਵਿੱਚ ਖਮੇਨੀ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਸੱਟਾਂ ਲੱਗੀਆਂ।
ਇਸ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ, ਫੇਫੜਿਆਂ ਅਤੇ ਵੋਕਲ ਕੋਰਡ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਲੰਬੇ ਇਲਾਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਬਚ ਗਏ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਸਥਾਈ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅਧਰੰਗੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਉਹ ਅਕਸਰ ਆਪਣਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਚਾਦਰ ਜਾਂ ਕੱਪੜਿਆਂ ਹੇਠ ਰੱਖਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਘੱਟ ਹੀ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਸਨ।
ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖਮੇਨੀ ਨੇ ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਲਿਖਣਾ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸਿੱਖ ਲਿਆ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ “ਜੇ ਮੇਰਾ ਦਿਮਾਗ ਅਤੇ ਜੀਭ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਹੱਥ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਰੀਰਕ ਅਪੰਗਤਾ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਵੱਡਾ ਜਨਤਕ ਮੁੱਦਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ।
ਖਮੇਨੀ 1989 ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਦੇ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਬਣੇ ਅਤੇ ਕਰੀਬ 35 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ‘ਤੇ ਰਹੇ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ, ਫੌਜ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪਕੜ ਬਣਾਈ ਰੱਖੀ। ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਤਾਕਤਵਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
1981 ਦੇ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਸੱਟਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਖਮੇਨੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਈਰਾਨ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
