06 ਫਰਵਰੀ 2026 ਅੱਜ ਦੀ ਆਵਾਜ਼
Lifestyle Desk: ਸਮਾਜ ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵਰਗਾਂ ਲਈ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਈ ਮਹਾਨ ਯਤਨ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਧੂੜ ਹੇਠ ਦੱਬ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਛੱਤ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨਜਨਕ ਜੀਵਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਏਰੀਜ਼ੋਨਾ ਦੇ ਪ੍ਰੈਸਕੋਟ (Prescott) ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ, ਜਿੱਥੇ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਰਕਾਰੀ ਬਿਰਧ ਆਸ਼ਰਮ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਤਿੰਨ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਨੇ ਬਦਲੀ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮਤ
ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਆਸਰੇ ਦੀ ਲੋੜ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਜਰ ਏ.ਜੇ. ਡੋਰਨ, ਜੌਨੀ ਡਿਊਕ ਅਤੇ ਫਰੈਂਕ ਐਮ. ਮਰਫੀ ਨੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਰਾਹ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਾਲ 1907 ਵਿੱਚ ਡੋਰਨ ਵੱਲੋਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਬਿੱਲ ਪਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ। ਪਰ ਤਿੰਨੋਂ ਦੋਸਤਾਂ ਨੇ ਹਿੰਮਤ ਨਾ ਹਾਰੀ। ਲਗਾਤਾਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1909 ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਿੱਲ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਮਿਲ ਗਈ ਅਤੇ 11 ਮਾਰਚ 1909 ਨੂੰ ਤਤਕਾਲੀ ਗਵਰਨਰ ਜੋਸੇਫ ਹੈਨਰੀ ਕਿੱਬੇ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਰੂਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜ਼ਮੀਨ ’ਤੇ ਬਣੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਇਮਾਰਤ
ਫਰੈਂਕ ਐਮ. ਮਰਫੀ ਵੱਲੋਂ ਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ 4.5 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ’ਤੇ ਇਸ ਬਿਰਧ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਗਈ। ਪ੍ਰੈਸਕੋਟ ਦੀਆਂ ਗ੍ਰੇਨਾਈਟ ਚੱਟਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਤਿੰਨ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਖੂਬਸੂਰਤ ਇਮਾਰਤ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਮਹਿਲਾ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਡਬਲਯੂ.ਐਸ. ਇਲੀਅਟ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਲਾਲ ਇੱਟਾਂ ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਵਰਾਂਡਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਇਸ ਇਮਾਰਤ ’ਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਲਗਭਗ 25 ਹਜ਼ਾਰ ਡਾਲਰ ਖਰਚ ਆਇਆ।
1911 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ
1 ਫਰਵਰੀ 1911 ਨੂੰ ਇਸ ਬਿਰਧ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਕੇਵਲ 40 ਬਜ਼ੁਰਗ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲੀ। ਰਹਿਣ ਲਈ ਨਿਯਮ ਕਾਫ਼ੀ ਸਖ਼ਤ ਸਨ— ਉਮਰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 60 ਸਾਲ, ਏਰੀਜ਼ੋਨਾ ਵਿੱਚ 25 ਸਾਲ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬੇਸਹਾਰਾ ਹੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸੀ। ਕਾਨੂੰਨ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਏ.ਜੇ. ਡੋਰਨ ਨੂੰ ਹੀ ਇਸ ਬਿਰਧ ਆਸ਼ਰਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਵਿਸਤਾਰ
ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਲੋੜ ਵਧੀ, ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 1916 ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਵੱਖਰਾ ਵਿੰਗ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ 1929 ਵਿੱਚ ਅਪਾਹਜ ਖਣਿਕਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਅੱਜ ਵੀ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਬਿਰਧ ਆਸ਼ਰਮ
ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ 115 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵੀ ਇਹ ਬਿਰਧ ਆਸ਼ਰਮ ਏਰੀਜ਼ੋਨਾ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ 125 ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਜ਼ੁਰਗ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ— ਰਹਿਣ ਲਈ ਉਮਰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 70 ਸਾਲ ਅਤੇ ਏਰੀਜ਼ੋਨਾ ਵਿੱਚ 50 ਸਾਲ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਬਜ਼ੁਰਗ ਆਪਣੀ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਆਮਦਨ ਦਾ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹਿੱਸਾ ਹੀ ਫੀਸ ਵਜੋਂ ਅਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
