ਸਰਕਾਘਾਟ, 09 ਨਵੰਬਰ 2025 Aj Di Awaaj
Himachal Desk: ਪਰਿਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕਿਸਾਨ ਅੰਬੜੂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਨਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨੀ
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸੁੱਖੂ ਦੀ ਪਹਲ, ਸਾਲ 2025-26 ਲਈ 100 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਪ੍ਰਾਵਧਾਨ
ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਾਗਬਾਨੀ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਖੇਤੀ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਬਲਕਿ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸਮਰਿੱਧੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਰੋਤ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਠਾਕੁਰ ਸੁੱਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੁੱਖੂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਬਾਗਬਾਨੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ ‘ਤੇ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੁਣ ਧਰਾਤਲ ‘ਤੇ ਸਾਫ਼ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਹੱਤਾਕਾਂਕਸ਼ੀ ‘ਐਚਪੀ ਸ਼ਿਵਾ’ (ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਉਪਉਸ਼ਣਕਟੀਬੰਧੀ ਬਾਗਬਾਨੀ, ਸਿੰਚਾਈ ਅਤੇ ਮੁੱਲ ਵਧਾਉਣ) ਪਰਿਯੋਜਨਾ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2025-26 ਲਈ 100 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਖਰਚ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਾਵਧਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਗਧਯਾਨੀ ਕਲੱਸਟਰ ਬਣਿਆ ਬਾਗਬਾਨੀ ਦਾ ਮਾਡਲ
ਮੰਡੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸਰਕਾਘਾਟ ਉਪਮੰਡਲ ਦਾ ਗਧਯਾਨੀ ਕਲੱਸਟਰ ਹੁਣ ਐਚਪੀ ਸ਼ਿਵਾ ਪਰਿਯੋਜਨਾ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਉਦਾਹਰਨ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਲੱਸਟਰ ਨੇ ਬਾਗਬਾਨੀ ਰਾਹੀਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਤਕਦੀਰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਲਿਖੀ ਹੈ। ਲਗਭਗ 1.2 ਹੈਕਟੇਅਰ ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਇਸ ਬਗੀਚੇ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀ ਅੰਬੜੂ ਦੀ ਫਸਲ ਖਿੜ ਰਹੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਅੰਬੜੂ ਦੀਆਂ ‘ਸਵੇਤਾ’ ਅਤੇ ‘ਲਲਿਤ’ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਲਗਭਗ 1200 ਪੌਦੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਲਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਕਲੱਸਟਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ 7 ਲਾਭਾਰਥੀ ਕਿਸਾਨ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਉਪਜ ਨੂੰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਭੇਜਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਆਮਦਨੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨ ਖੁਸ਼
ਪਰਿਯੋਜਨਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਿਸਾਨ ਆਪਣੀ ਆਮਦਨੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਹਨ। ਲਾਭਾਰਥੀ ਹੇਮ ਰਾਜ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਉਹ ਲਗਭਗ 60 ਤੋਂ 70 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਕਮਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਇਸ ਸਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਅੰਬੜੂ ਦੀ ਕੀਮਤ 65 ਤੋਂ 70 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿੱਲੋ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਉਹ 1 ਤੋਂ 1.5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਕਮਾ ਲੈਣਗੇ।
ਦੂਜੇ ਕਿਸਾਨ ਮਨੋਹਰ ਲਾਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅੰਬੜੂ ਦੀ ਇਹ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਚੰਗੀ ਅਤੇ ਮਿੱਠੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਕੀਮਤ ਮਿਲਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਭਰੋਸਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਬਗੀਚੇ ‘ਚ ਆ ਕੇ ਹੀ ਅੰਬੜੂ ਖਰੀਦ ਰਹੇ ਹਨ।
ਲਾਭਾਰਥੀ ਕਿਸਾਨੀ ਮੀਰਾ ਦੇਵੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਖੇਤੀ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਜੋ ਵੀ ਫਸਲ ਉਗਾਉਂਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਸੀ। ਨਾਲ ਹੀ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਅਤੇ ਬੰਦਰ ਫਸਲ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਪਰਿਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸੋਲਰ ਬਾਰਬੰਦੀ ਨਾਲ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੇ ਪੌਦੇ ਚੰਗੀ ਫਸਲ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸੁੱਖੂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ।
ਐਚਪੀ ਸ਼ਿਵਾ: ਉਪਉਸ਼ਣਕਟੀਬੰਧੀ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਵਰਦਾਨ
ਐਚਪੀ ਸ਼ਿਵਾ ਪਰਿਯੋਜਨਾ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਹਿਮਾਚਲ ਦੇ ਉਪਉਸ਼ਣਕਟੀਬੰਧੀ ਖੇਤਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਿਲਾਸਪੁਰ, ਮੰਡੀ, ਹਮਿਰਪੁਰ, ਊਨਾ, ਸੋਲਨ ਅਤੇ ਸਿਰਮੌਰ ਲਈ ਚਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਬਣਾਉਣਾ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨੀ ਵਧਾਉਣਾ, ਹਿਮਾਚਲ ਨੂੰ ਫਲ ਰਾਜ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਬੰਜ਼ਰ ਪਈ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਪਰਿਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਅੰਬੜੂ, ਮੌਸੰਬੀ, ਮਾਲਟਾ, ਸੰਤਰਾ ਅਤੇ ਲਿਚੀ ਵਰਗੇ ਫਲਦਾਰ ਬੂਟੇ ਲਗਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਹ ਪਰਿਯੋਜਨਾ ਹਿਮਾਚਲ ਦੇ ਉਪਉਸ਼ਣਕਟੀਬੰਧੀ ਬਾਗਬਾਨੀ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨੀ ਦੁੱਗਣੀ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਉਹ ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਬਣਣਗੇ।
ਅਧਿਕਾਰੀ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆ ਸਰਕਾਘਾਟ ਡਾ. ਅਨੀਲ ਠਾਕੁਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸ਼ਿਵਾ ਪਰਿਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਗੋਪਾਲਪੁਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ 10 ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਬਾਗ ਬਣਾਏ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ 13 ਕਲੱਸਟਰ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਕਲੱਸਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਾਲ ਪੌਧਰੋਪਣ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਬਾਕੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਇਸ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਲੱਸਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਸੰਬੀ, ਅੰਬੜੂ ਅਤੇ ਲਿਚੀ ਦੀ ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹੁਣ ਤੱਕ ਲਗਭਗ 50 ਹੈਕਟੇਅਰ ਜ਼ਮੀਨ ਬਾਗਬਾਨੀ ਲਈ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਚੁਕੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਇਸ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 150 ਹੈਕਟੇਅਰ ਖੇਤਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਨ ਦਾ ਲਕਸ਼ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗੋਪਾਲਪੁਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਲਗਭਗ 1,000 ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਬਾਗਬਾਨੀ ਵਿਭਾਗ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਵੀ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਉਪਜ ਲਈ ਚੰਗੇ ਦਾਮ ਮਿਲ ਸਕਣ।
ਬਾਗਬਾਨੀ ਵਿਕਾਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਡਾ. ਵਿਪਿਨ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਤਕਨੀਕੀ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਦੇਣ ਲਈ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਫੈਸਿਲੀਟੇਟਰ, ਕਲੱਸਟਰ ਇੰਚਾਰਜ ਅਤੇ ਫੀਲਡ ਆਪਰੇਟਰ ਤੈਨਾਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਵਿਕਾਸ, ਬੈੱਡ ਅਤੇ ਪਿੱਟ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੋਲਰ ਬਾਰਬੰਦੀ ਵਰਗੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਵੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
