13 ਨਵੰਬਰ, 2025 ਅਜ ਦੀ ਆਵਾਜ਼
ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਸਕ: ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ਼ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਸੰਬੰਧ ਮੁੜ ਸੁਰਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਹਨ। ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ (ਆਰਥਿਕ ਮਾਮਲੇ) ਮੁੱਲਾ ਅਬਦੁਲ ਗਨੀ ਬਰਾਦਰ ਨੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਕਲਪੀ ਵਪਾਰਕ ਮਾਰਗ ਤਲਾਸ਼ਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਵਪਾਰੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਣਗੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮੀ ਅਮੀਰਾਤ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਸਹਿਯੋਗ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ।
ਬਰਾਦਰ ਨੇ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੱਲੋਂ ਵਪਾਰਕ ਮਾਰਗਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਘਟੀਆ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਭੇਜਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਲਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਆਰਥਿਕ ਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਏਗਾ।
ਇੱਕ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਬਰਾਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਣਾ ਬੰਦ ਕਰੀਏ। ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬੰਦ ਹੋਣ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਕਾਰਨ ਸਾਡੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਝੱਲਣਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਹੋਰ ਰਸਤੇ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵੱਲ ਵਧੀਏ।”
ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਆਯਾਤਕਰਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਆਯਾਤ ਬੰਦ ਕਰ ਸਕਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਸਪਲਾਈ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ਲੱਭ ਸਕਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਸਾਡੇ ਸਿਹਤ ਖੇਤਰ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਘਟੀਆ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਆਯਾਤਕਰਤਾ ਤੁਰੰਤ ਹੋਰ ਰਸਤੇ ਲੱਭਣ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਵਪਾਰਕ ਸੰਬੰਧ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ।”
ਬਰਾਦਰ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੁਣ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਕੋਲ ਕਈ ਵਿਕਲਪੀ ਵਪਾਰਕ ਮਾਰਗ ਉਪਲਬਧ ਹਨ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਆਰਥਿਕ ਸੰਬੰਧ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਵਪਾਰੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਜਾਰੀ ਰੱਖੇਗਾ, ਤਾਂ ਸਰਕਾਰ ਉਸਦੀ ਕੋਈ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗੀ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਕਸਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਕੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ‘ਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦਬਾਅ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵਪਾਰਕ ਸੰਬੰਧ ਬਹਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਪੱਕੀ ਗਾਰੰਟੀ ਦੇਣੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਵਪਾਰਕ ਮਾਰਗ ਮੁੜ ਕਦੇ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।
ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਸੀਮੈਂਟ, ਆਟਾ, ਦਵਾਈਆਂ, ਸਟੀਲ, ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਫਲ-ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਕੋਇਲਾ, ਸਾਬਣ ਪੱਥਰ, ਸੁੱਕੇ ਮੇਵੇ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ੇ ਫਲ ਭੇਜਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਹੁਣ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਇਰਾਨ, ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵਿਕਲਪੀ ਵਪਾਰ ਮਾਰਗਾਂ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
