03 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026 Aj Di Awaaj
Health Desk: ਅਸੀਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਫਿੱਟ ਰੱਖਣ ਲਈ ਤਾਂ ਕਾਫ਼ੀ ਕੁਝ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਮਾਹਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਗਲਤ ਆਦਤਾਂ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ, ਫੋਕਸ ਅਤੇ ਸੋਚਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਡਾ. ਕੁਣਾਲ ਸੂਦ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇਕਰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਧਿਆਨ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਆਕਾਰ ‘ਚ ਵੀ ਕਮੀ ਦਾ ਕਾਰਣ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨੀਂਦ ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ
ਅਧੂਰੀ ਜਾਂ ਖਰਾਬ ਨੀਂਦ ਦਿਮਾਗ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਦਿਮਾਗ ਦਾ ਗ੍ਰੇ ਮੈਟਰ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਿਪੋਕੈਂਪਸ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹੇ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਤੱਤ ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਹੋ ਪਾਉਂਦੇ।
ਲਗਾਤਾਰ ਤਣਾਅ ਕਰਦਾ ਹੈ ਨੁਕਸਾਨ
ਕ੍ਰੋਨਿਕ ਸਟ੍ਰੈੱਸ ਨਾਲ ਕੋਰਟੀਸੋਲ ਹਾਰਮੋਨ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਫੋਕਸ ਘਟਦਾ ਹੈ, ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਵਧਦੀ ਹੈ।
ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਵੀ ਖਤਰਨਾਕ
ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਗਰ ਦੀ ਵੱਧ ਮਾਤਰਾ ਦਿਮਾਗ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਆਕਾਰ ‘ਚ ਕਮੀ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸੋਚਣ-ਸਮਝਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ
ਓਮੇਗਾ-3 ਫੈਟੀ ਐਸਿਡ ਦਿਮਾਗ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੋਜ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਕ੍ਰੀਏਟਿਨ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਤੱਤ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹਨ।
