ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ
ਮੰਡੀ, 11 ਮਈ, 2025 Aj Di Awaaj
ਦੂਧ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਸਕੀਨਾ ਡੇਅਰੀ ਫਾਰਮ ਬਣਿਆ ਆਦਰਸ਼, ਤੁੰਗਲ ਖੇਤਰ ਦੀ ਨੌਜਵਾਨ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਨੇ ਲਿਖੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਦੀ ਨਵੀਂ ਇਬਾਰਤ ਹਾਲਾਤ ਭਾਵੇਂ ਜਿਹੇ ਵੀ ਹੋਣ, ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਅਤੇ ਮੇਹਨਤ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਮਨਜ਼ਿਲ ਤੱਕ ਜ਼ਰੂਰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਤੰਗਲ ਖੇਤਰ ਦੀ ਨੌਜਵਾਨ ਸਕੀਨਾ ਠਾਕੁਰ ਨੇ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿਖਾਈ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਰਹੀ ਸਕੀਨਾ, ਆਪਣੀ ਲਗਨ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਤਜਰਬਿਆਂ ਨਾਲ ਦੂਧ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਕ ਨਵਾਂ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚ ਰਹੀ ਹੈ।
ਕੋਟਲੀ ਉਪਮੰਡਲ ਦੇ ਕੂਨ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਮ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਸਕੀਨਾ ਠਾਕੁਰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਉਦਯੋਗੀ ਸੋਚ ਰੱਖਦੀ ਸੀ। ਕੋਟ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਰੰਭਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੰਡੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਆ ਗਈ। ਇੱਥੇ ਰਾਜਕੀ ਵੱਲਭ ਡਿਗਰੀ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ. ਕੀਤੀ। ਉਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਆਉਂਦਾ ਦੂਧ ਪਤਲਾ ਅਤੇ ਘੱਟ ਮਿਆਰੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉੱਥੋਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲਾ ਦੂਧ ਕਿਵੇਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਿਮ, ਮਾਡਲਿੰਗ ਅਤੇ ਬਾਕਸਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਸਪਨੇ ਵੀ ਉਹਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਪਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਕੀਨਾ ਨੇ ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਸਰਵੇਅ ਕਰਮਚਾਰੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਵੀ ਕੀਤਾ।
ਉਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤੇ ਪੈਸਿਆਂ ਨੂੰ ਦੂਧ ਉਤਪਾਦਨ ‘ਚ ਲਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਾਫੀ ਔਖੀ ਸੀ, ਘਰ-ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪਿੰਡ ਤੱਕ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਥਾਂ ਤਾਨੇ ਮਿਲਦੇ। “ਇੱਕ ਪੜ੍ਹੀ-ਲਿਖੀ ਕੁੜੀ ਗੋਬਰ ਅਤੇ ਗਾਈਆਂ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕਿਵੇਂ ਕਰੇਗੀ” — ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਤਾਂ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਲਕਸ਼ ‘ਤੇ ਕੇਂਦਰਤ ਰਹੀ।
ਉਸਨੂੰ ਹੋਸਲਾ ਮਿਲਿਆ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਭਰਗਾਂਵ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਦੇਵੀ ਤੋਂ। ਯੂਟਿਊਬ ਤੋਂ ਵੀ ਡੇਅਰੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਠਿੰਡਾ ਨੇੜੇ ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਡੇਅਰੀ ਫਾਰਮ ਤੋਂ ਹੋਲਸਟਿਨ ਫ੍ਰੀਜੀਅਨ (HF) ਨਸਲ ਦੀਆਂ ਗਾਈਆਂ ਖਰੀਦੀਆਂ। ਇਹ ਗਾਈਆਂ ਯੂਰਪੀ ਨਸਲ ਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਉੱਚ ਪ੍ਰੋਟੇਨ ਅਤੇ ਮੱਖਣ ਵਾਲਾ ਦੂਧ ਦੇਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਡੇਅਰੀ ਵਿਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਸਕੀਨਾ ਨੇ ਕਈ ਰਸਤੇ ਅਪਣਾਏ। ਸਿਰਫ਼ 1.25 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਹੀ ਬਚਤ ਸੀ, ਪਰ ਹੌਸਲਾ ਬੇਹੱਦ ਵੱਡਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਬੈਂਕ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 2 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਜੁਲਾਈ 2024 ਵਿੱਚ “ਸਕੀਨਾ ਡੇਅਰੀ ਫਾਰਮ” ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਹੁਣ ਮਾਂ ਰਮਾ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਵੀ ਸਾਥ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਡੇਅਰੀ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਦਦਗਾਰ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ। ਨਵੰਬਰ 2024 ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਕੂਨ ਵਿੱਚ “ਦ ਕੂਨ ਮਹਿਲਾ ਦੂਧ ਉਤਪਾਦਕ ਸਹਿਕਾਰੀ ਸਮੀਤੀ” ਦਾ ਦਫ਼ਤਰ ਖੁਲਿਆ। ਇੱਥੇ 2 ਕਿਂਟਲ ਸਮਰਥਾ ਵਾਲਾ ਬਲਕ ਮਿਲਕ ਕੂਲਰ, ਐੱਸਐਨਐੱਫ਼ ਐਨਾਲਾਈਜ਼ਰ, ਅਲਟਰਾਸੌਨਿਕ ਸਟਿਰਰ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਆਦਿ ਉਪਕਰਣ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਸਕੀਨਾ ਇੱਥੇ ਦੂਧ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਸੰਭਾਲ ਰਹੀ ਹੈ।
ਅੱਜ ਸਕੀਨਾ ਆਪਣੇ ਫਾਰਮ ਤੋਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਲਗਭਗ 112 ਲੀਟਰ (1.12 ਕਿਂਟਲ) ਦੂਧ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਉਹ HF ਨਸਲ ਦੀਆਂ 14 ਗਾਈਆਂ ਰੱਖ ਰਹੀ ਹੈ। ਲਗਭਗ 4.5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਸ਼ੈਡ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਸ਼ੂ ਚਾਰਾ ਸਥਾਨਕ ਪੱਧਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਲਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਿਲਕਿੰਗ ਮਸ਼ੀਨ ਅਤੇ ਚਾਰਾ ਕਟਰ ‘ਤੇ ਲਗਭਗ 50 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਖਰਚ ਹੋਏ ਹਨ। ਗੋਬਰ ਖਾਦ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਕੀਨਾ ਦੇ ਕਹਿਣ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸਨੂੰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਲਗਭਗ 1.25 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਆਮਦਨ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਿਕਾਰੀ ਸਮੀਤੀ ਨਾਲ ਕੋਟ, ਲੰਬੀਧਾਰ, ਦ੍ਰੁੱਬਲ, ਤ੍ਰੈਹੜ, ਮਾਹਨ ਆਦਿ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲਗਭਗ 70 ਪਰਿਵਾਰ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਸਾਂਝੀ ਆਮਦਨ 2 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਰਹੀ ਹੈ।
ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਦੂਧ ਦੇ ਭਾਅ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਵਾਧੇ ਤੋਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੋਵਾਂ ਵਧੇ ਹਨ। ਸਕੀਨਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਨੁਸਾਰ 41 ਤੋਂ 44 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਭਾਅ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਗਾਈ ਦੇ ਦੂਧ ਦਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ 51 ਰੁਪਏ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਲਈ ਸਕੀਨਾ ਨੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸ੍ਰੀ ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੁੱਖੂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ।
ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ ਦੇ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਿਜੇ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਕੀਨਾ ਠਾਕੁਰ ਸਮਾਜ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਕੰਮ ਨਾ ਛੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਵੱਡਾ। ਪਿੰਡ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਸਹਿਕਾਰੀ ਸਮਿਤੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਵੀ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ।
