10 ਨਵੰਬਰ, 2025 ਅਜ ਦੀ ਆਵਾਜ਼
Health Desk: ਮੰਕੀਪਾਕਸ ਅਤੇ ਚਿਕਨਪਾਕਸ: ਲੱਛਣ, ਫਰਕ ਅਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ
ਮੰਕੀਪਾਕਸ ਅਤੇ ਚਿਕਨਪਾਕਸ ਦੋਹਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਾਇਰਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹਨ, ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਕਈ ਵਾਰੀ ਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮੰਕੀਪਾਕਸ ਚਿਕਨਪਾਕਸ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਵਾਰੀ ਲੋਕ ਇਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿਚ ਫਰਕ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਜਾਣਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਲੱਛਣ ਕੀ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਪਹਚਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣ ਅਤੇ ਫਲੂ ਵਰਗੀ ਸਥਿਤੀ
ਮੰਕੀਪਾਕਸ ਵਿੱਚ ਛਾਲੇ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਬੁਖਾਰ, ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਠੰਡ ਅਤੇ ਸਿਰਦਰਦ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਗਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਬਗਲੇ ਵਿੱਚ ਸੂਜੀਆਂ ਗਾਂਠਾਂ ਮੰਕੀਪਾਕਸ ਦੀ ਇੱਕ ਖਾਸ ਪਹਚਾਣ ਹਨ।
ਚਿਕਨਪਾਕਸ ਵਿੱਚ ਛਾਲੇ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬੁਖਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੇ 1-2 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਗਾਂਠਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀਆਂ।
ਛਾਲਿਆਂ ਦੀ ਕਿਸਮ ਅਤੇ ਫੈਲਾਅ
ਚਿਕਨਪਾਕਸ ਦੇ ਛਾਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚਰਣਾਂ (ਦਾਨੇ, ਛਾਲੇ, ਪੱਪੜੀ) ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ‘ਤੇ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗਿਣਤੀ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮੰਕੀਪਾਕਸ ਦੇ ਛਾਲੇ ਗਹਿਰੇ, ਸਖ਼ਤ ਅਤੇ ਗਾਂਠਦਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਚਿਹਰਾ, ਹੱਥਾਂ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ‘ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੰਕੀਪਾਕਸ ਵਿੱਚ ਛਾਲੇ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਇੱਕੋ ਚਰਣ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਗੰਭੀਰਤਾ ਅਤੇ ਜਟਿਲਤਾਵਾਂ
ਚਿਕਨਪਾਕਸ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਹਲਕੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਮੰਕੀਪਾਕਸ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮੰਕੀਪਾਕਸ ਨਾਲ ਨਿਮੋਨੀਆ, ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਸੂਜ, ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਬੈਕਟੀਰੀਆਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਫੈਲਾਅ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਫਰਕ ਹੈ: ਚਿਕਨਪਾਕਸ ਹਵਾ ਰਾਹੀਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਫੈਲਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਮੰਕੀਪਾਕਸ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਚਮੜੀ ਤੋਂ ਚਮੜੀ ਸਿੱਧੇ ਸੰਪਰਕ ਜਾਂ ਸੰਕ੍ਰਮਿਤ ਤਰਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਫੈਲਦਾ ਹੈ।
ਬਚਾਅ ਅਤੇ ਇਲਾਜ
ਚਿਕਨਪਾਕਸ ਲਈ ਵੈਕਸੀਨ ਉਪਲਬਧ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਇਲਾਜ ਐਂਟੀਵਾਇਰਲ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਕੀਪਾਕਸ ਲਈ ਸਮਾਲਪਾਕਸ ਵੈਕਸੀਨ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਾਬਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਜੇ ਤੇਜ਼ ਬੁਖਾਰ, ਗਾਂਠਾਂ ਅਤੇ ਛਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਗੰਭੀਰ ਦਰਦ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਖੁਦ ਨੂੰ ਆਈਸੋਲੇਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਛਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਰਚਣਾ ਜਾਂ ਫੋੜਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਸੰਕ੍ਰਮਣ ਫੈਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨੋਟ: ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆ ਸਲਾਹ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
