29 ਦਸੰਬਰ, 2025 ਅਜ ਦੀ ਆਵਾਜ਼
Business Desk: ਫਾਲਗੁਨੀ ਨਾਇਰ ਅੱਜ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਕਾਮਯਾਬ ਅਤੇ ਅਮੀਰ ਮਹਿਲਾ ਉੱਦਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਫੋਰਬਸ ਮੁਤਾਬਕ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਸੰਪਤੀ ਕਰੀਬ ₹39,555 ਕਰੋੜ ਹੈ। ਉਹ ਬਿਊਟੀ ਅਤੇ ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਰਿਟੇਲ ਕੰਪਨੀ ਨਾਇਕਾ (Nykaa) ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਸੀਈਓ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ FSN ਈ-ਕਾਮਰਸ ਵੈਂਚਰਜ਼ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਫਾਲਗੁਨੀ ਨਾਇਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਸੈਲਫ-ਮੇਡ ਮਹਿਲਾ ਅਰਬਪਤੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹਨ।
ਕਿਵੇਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ‘ਨਾਇਕਾ’ ਦਾ ਵਿਚਾਰ?
ਫਾਲਗੁਨੀ ਨਾਇਰ ਨੇ ਸਾਲ 2012 ਵਿੱਚ, 50 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ‘ਚ ਨਾਇਕਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨੋਟਿਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਬਿਊਟੀ ਅਤੇ ਕਾਸਮੈਟਿਕ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਮੰਗ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕੋਈ ਢੰਗ ਦਾ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੋਵੇਂ ਘੱਟ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਖਾਮੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਇਕਾ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਗਾਹਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅਧੂਰੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਸੀ।
ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ
ਨਾਇਕਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਫਾਲਗੁਨੀ ਨਾਇਰ ਕੋਲ ਨਾ ਤਾਂ ਰਿਟੇਲ ਦਾ ਵੱਡਾ ਤਜਰਬਾ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਬਿਊਟੀ ਜਾਂ ਆਈਟੀ ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਪਿਛੋਕੜ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਿੰਮਤ ਨਾਲ ਇਹ ਜੋਖਿਮ ਲਿਆ।
ਕਰੋੜਾਂ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਕੇ ਬਣੀ ਉੱਦਮੀ
ਨਾਇਕਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਫਾਲਗੁਨੀ ਨਾਇਰ ਇੱਕ ਕਾਮਯਾਬ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ ਬੈਂਕਰ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਲਾਨਾ ਲਗਭਗ ₹4 ਕਰੋੜ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਸਾਲ 2021 ਵਿੱਚ ਨਾਇਕਾ ਨੂੰ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਲਿਸਟ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਸੈਲਫ-ਮੇਡ ਮਹਿਲਾ ਉੱਦਮੀ ਬਣ ਗਈਆਂ।
ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗ
ਫਾਲਗੁਨੀ ਨਾਇਰ ਦੇ ਜੁੜਵਾਂ ਬੱਚੇ—ਬੇਟੀ ਅਤੇ ਬੇਟਾ—ਦੋਵੇਂ ਨਾਇਕਾ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਬੋਰਡ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਹਨ। ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਦੇ ਅਰਬਪਤੀ ਹੈਰੀ ਬੰਗਾ ਨਾਇਕਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਕਿੰਨਾ ਲਗਾਇਆ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਨਿਵੇਸ਼?
ਨਾਇਕਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਲਈ ਫਾਲਗੁਨੀ ਨਾਇਰ ਨੇ ਕਰੀਬ ₹18 ਕਰੋੜ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪੂੰਜੀ ਸੀ।
ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਅਮੀਰ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜਾ
ਫੋਰਬਸ ਦੀ 2025 ਦੀ ਸੂਚੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਫਾਲਗੁਨੀ ਨਾਇਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਸੈਲਫ-ਮੇਡ ਮਹਿਲਾ ਹਨ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਸੈਲਫ-ਮੇਡ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਉਹ 31ਵੇਂ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਹਨ।
