29 ਦਸੰਬਰ, 2025 ਅਜ ਦੀ ਆਵਾਜ਼
Lifestyle Desk: ਅਕਸਰ ਦਿਨ ਭਰ ਕੰਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਜੁਰਾਬਾਂ ਉਤਾਰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਗਿੱਟਿਆਂ ਜਾਂ ਪੈਰਾਂ ‘ਤੇ ਲਾਲ ਅਤੇ ਡੂੰਘੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਟਾਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੁਰਾਬਾਂ ਟਾਈਟ ਸਨ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਜੁਰਾਬਾਂ ਦੀ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਕਿਸੇ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮੈਡੀਕਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਇਸ ਸੋਜ ਨੂੰ ਐਡੀਮਾ (Edema) ਜਾਂ ਵਾਟਰ ਰੀਟੈਂਸ਼ਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਵਾਧੂ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਕੱਢ ਪਾਉਂਦਾ, ਤਾਂ ਗੁਰੁਤਵਾਕਰਸ਼ਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਤਰਲ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਹੋਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣੀਏ ਉਹ 3 ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਜੁਰਾਬਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
1. ਦਿਲ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ (Heart Problem)
ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਅਤੇ ਡੂੰਘੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦਿਲ ਦੀ ਸਿਹਤ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਦਿਲ ਦਾ ਕੰਮ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਖੂਨ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਪੰਪ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਦਿਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਖੂਨ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਜਾ ਪਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਹੋਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਸੋਜ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੁਰਾਬਾਂ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
2. ਗੁਰਦਿਆਂ (Kidney) ਦੀ ਖਰਾਬੀ
ਗੁਰਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਫਿਲਟਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਵਾਧੂ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਨਮਕ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਗੁਰਦੇ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰਨ, ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਰਾਂ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਜੁਰਾਬਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨਾਲ ਨਾਲ ਥਕਾਵਟ ਜਾਂ ਪਿਸ਼ਾਬ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ।
3. ਲਿਵਰ ਜਾਂ ਨਾੜੀਆਂ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ
ਲਿਵਰ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵੀ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਲਿਵਰ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਐਲਬਿਊਮਿਨ ਨਾਮਕ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਖੂਨ ਨੂੰ ਨਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਨਾਲ ਵੀ ਖੂਨ ਵਾਪਸ ਦਿਲ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਪਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਦੋਂ ਨਾਰਮਲ ਅਤੇ ਕਦੋਂ ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਗੱਲ?
ਹਰ ਵਾਰ ਜੁਰਾਬਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਬਿਮਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਕਈ ਵਾਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਮਕ ਖਾਣ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇੱਕੋ ਥਾਂ ਬੈਠੇ ਰਹਿਣ ਜਾਂ ਟਾਈਟ ਜੁਰਾਬਾਂ ਪਹਿਨਣ ਨਾਲ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਚੇਤਾਵਨੀ:
ਜੇ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਜੁਰਾਬਾਂ ਪਹਿਨਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਨਿਸ਼ਾਨ ਡੂੰਘੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਸੋਜ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ‘ਤੇ ਟੋਆ ਬਣਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਅਣਦੇਖਾ ਨਾ ਕਰੋ। ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਅਲਾਰਮ ਹੈ—ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਜਾਂਚ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਵਾਓ।
