ਸਹਾਰਨਪੁਰ: 01 Sep 2026 AJ DI Awaaj
National Desk : ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਹਾਰਨਪੁਰ ਦੀ ਸੋਫੀਆ ਮਾਰਕੀਟ ਸਥਿਤ ਪੰਜਾਬ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੈਂਕ (PNB) ਦੀ ਕਰੰਸੀ ਚੈਸਟ ਵਿੱਚ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਦੇ ਜਾਅਲੀ ਨੋਟ ਮਿਲਣ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਗੰਭੀਰ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ ₹7.40 ਕਰੋੜ ਦੀ ਨਕਲੀ ਕਰੰਸੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਸੀ, ਪਰ ਜਾਂਚ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਨਾਲ ਇਹ ਰਕਮ ਲਗਭਗ ₹17.5 ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਬੈਂਕ ਵੱਲੋਂ ਕਰੰਸੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਜੇ ਜਾਰੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਕੁੱਲ ਰਕਮ ਹੋਰ ਵਧਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੀ ਹੈ।
ਜੈਪੁਰ ਭੇਜੀ ਕਰੰਸੀ ਤੋਂ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ ਮਾਮਲਾ
ਮਾਮਲਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਕਰੰਸੀ ਚੈਸਟ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ₹11.50 ਕਰੋੜ ਦੀ ਨਕਦੀ ਆਰਬੀਆਈ ਦੀ ਜੈਪੁਰ ਚੈਸਟ ਭੇਜੀ ਗਈ। 5 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਭੇਜੀ ਗਈ ਇਸ ਰਕਮ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੌਰਾਨ ਕਰੀਬ ₹4.30 ਲੱਖ ਦੀ ਕਮੀ ਮਿਲੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ PNB ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ ਹਾਊਸਕੀਪਰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕੁਮਾਰ ਵੱਲੋਂ ਨੋਟਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੈਸੇ ਕੱਢਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ। ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਫੁਟੇਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕੈਦ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ।
ਆਡਿਟ ਦੌਰਾਨ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਜਾਅਲੀ ਨੋਟ
9 ਅਗਸਤ ਤੋਂ ਕਰੰਸੀ ਚੈਸਟ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰਤ ਆਡਿਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਪਹਿਲਾਂ ਲਗਭਗ ₹7.40 ਕਰੋੜ ਦੀ ਨਕਲੀ ਕਰੰਸੀ ਮਿਲੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਾਂਚ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜਾਅਲੀ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਲਗਭਗ ₹17.5 ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ।
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕਰੰਸੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਂਚ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਨਕਲੀ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਮਾਤਰਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋਵੇਗੀ।
ਤਿੰਨ ਬੈਂਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੀ ਜਾਂਚ ਦੇ ਘੇਰੇ ’ਚ
ਜਾਅਲੀ ਕਰੰਸੀ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਜਾਂਚ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਮੰਡਲ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਰਵੀ ਕੁਮਾਰ ਕਾਂਸੇ, ਕਰੰਸੀ ਚੈਸਟ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਸੁਸ਼ੀਲ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾਨਗਰ-ਜਗਾਧਰੀ ਕਰੰਸੀ ਚੈਸਟ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਅਮਿਤ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਬੈਂਕ ਵੱਲੋਂ 29 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਤਿੰਨਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਦਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਥਾਣੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾਈ ਗਈ। ਬੈਂਕ ਨੇ ਤਿੰਨਾਂ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰਨ ਦੀ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਨਕਲੀ ਨੋਟ ਚੈਸਟ ਤੱਕ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਅਸਲ ਭੂਮਿਕਾ ਕੀ ਸੀ, ਇਹ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋਵੇਗਾ।
ਹਾਊਸਕੀਪਰ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਵੀ ਕੇਸ
ਜੈਪੁਰ ਭੇਜੀ ਗਈ ਨਕਦੀ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਾਊਸਕੀਪਰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕੁਮਾਰ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਵੀ ਪੈਸੇ ਕੱਢਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਮ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਹੁਣ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਲਗਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਪੈਸੇ ਕੱਢਣ ਦੀ ਘਟਨਾ ਦਾ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਦੀ ਜਾਅਲੀ ਕਰੰਸੀ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਬੰਧ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ—ਨਕਲੀ ਨੋਟ ਚੈਸਟ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ ਕਿਵੇਂ?
ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਜਾਅਲੀ ਕਰੰਸੀ ਬੈਂਕ ਦੀ ਕਰੰਸੀ ਚੈਸਟ ਤੱਕ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚੀ। ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀਆਂ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਨੋਟ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਬੈਂਕ ਸ਼ਾਖਾ, ਕਰੰਸੀ ਚੈਸਟ, ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਕਮ ਜਾਂ ਕੈਸ਼ ਮੂਵਮੈਂਟ ਰਾਹੀਂ ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚੇ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਵੀ ਜਾਂਚਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਜਾਅਲੀ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ।
ਸੀਲ, ਬੰਡਲ ਅਤੇ ਕੈਸ਼ ਮੂਵਮੈਂਟ ਰਿਕਾਰਡ ਦੀ ਜਾਂਚ
ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਕਰੰਸੀ ਦੇ ਬੰਡਲ, ਸੀਲ, ਕੈਸ਼ ਮੂਵਮੈਂਟ ਰਿਕਾਰਡ, ਰਜਿਸਟਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰੀ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਨਕਦੀ ਕਦੋਂ ਚੈਸਟ ਵਿੱਚ ਆਈ, ਕਿਸ ਨੇ ਗਿਣਤੀ ਕੀਤੀ, ਕਿਸ ਮਸ਼ੀਨ ਨਾਲ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਹੋਈ ਅਤੇ ਕਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ।
DIG, DM ਅਤੇ SSP ਨੇ ਕੀਤਾ ਨਿਰੀਖਣ
ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ DIG ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਸਿੰਘ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਰਵਿੰਦ ਕੁਮਾਰ ਚੌਹਾਨ ਅਤੇ SSP ਨੇ PNB ਦੀ ਕਰੰਸੀ ਚੈਸਟ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤਾ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ, ਨਕਦੀ ਦੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ।
SIT ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ, CBI ਜਾਂਚ ਦੀ ਵੀ ਚਰਚਾ
ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਤੇ ਨਕਲੀ ਕਰੰਸੀ ਦੇ ਸਰੋਤ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਂਚ ਟੀਮ (SIT) ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ’ਤੇ ਵੀ ਧਿਆਨ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਂ ਬਾਹਰ ਹੋਰ ਕੌਣ ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਦੀ ਜਾਅਲੀ ਕਰੰਸੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ CBI ਜਾਂਚ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੀ ਵੀ ਚਰਚਾ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਆਪਣੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਾਂਚ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਪੂਰੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋਵੇਗੀ।
