August 19,2026 Aj Di Awaaj
Health Desk: ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਡੇਂਗੂ ਅਤੇ ਸਵਾਈਨ ਫਲੂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵੱਧ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਦੋਵਾਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਬੁਖਾਰ, ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਕਈ ਵਾਰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਦੋਵੇਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਫੈਲਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਲੱਛਣ ਵੀ ਵੱਖਰੇ ਹਨ।
ਡੇਂਗੂ ਅਤੇ ਸਵਾਈਨ ਫਲੂ ਕਿਵੇਂ ਫੈਲਦੇ ਹਨ?
ਡਾ. ਆਸ਼ੀਸ਼ ਚੌਧਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਡੇਂਗੂ ਇੱਕ ਵਾਇਰਲ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਕਰਮਿਤ ਏਡੀਜ਼ ਮੱਛਰ ਦੇ ਕੱਟਣ ਨਾਲ ਫੈਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੱਛਰ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਦਿਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਰਗਰਮ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਖੜ੍ਹੇ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੂਲਰ, ਗਮਲੇ, ਛੱਤ ’ਤੇ ਰੱਖੇ ਕੰਟੇਨਰ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਸਥਾਨਾਂ ’ਤੇ ਇਕੱਠਾ ਪਾਣੀ ਇਸ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਥਾਂ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਸਵਾਈਨ ਫਲੂ ਇੱਕ ਸੰਕਰਾਮਕ ਸਾਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਕਰਮਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਖੰਘਣ, ਛਿੱਕਣ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਨਾਲ ਫੈਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਭੀੜ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ, ਸਕੂਲਾਂ, ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਫੈਲਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੱਧ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਡੇਂਗੂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਲੱਛਣ
ਡੇਂਗੂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਅਚਾਨਕ ਤੇਜ਼ ਬੁਖਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਲੱਛਣ ਹਨ:
- ਤੇਜ਼ ਬੁਖਾਰ
- ਸਿਰਦਰਦ
- ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ
- ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦਰਦ
- ਚਮੜੀ ’ਤੇ ਲਾਲ ਧੱਫੜ
- ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ
- ਪਲੇਟਲੈਟਸ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਕਮੀ
ਡੇਂਗੂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ‘ਹੱਡੀਆਂ ਤੋੜ ਬੁਖਾਰ’ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਵਾਈਨ ਫਲੂ ਦੇ ਲੱਛਣ
ਸਵਾਈਨ ਫਲੂ ਵਿੱਚ ਬੁਖਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੱਛਣ ਵਧੇਰੇ ਨਜ਼ਰ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
- ਤੇਜ਼ ਬੁਖਾਰ
- ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਖਰਾਸ਼
- ਖੰਘ
- ਨੱਕ ਬੰਦ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਵਗਣਾ
- ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਰਦ
- ਥਕਾਵਟ
- ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਤਕਲੀਫ਼
ਕਈ ਵਾਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣ ਆਮ ਵਾਇਰਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਵਰਗੇ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਜਾਂਚ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਸਹੀ ਪਛਾਣ
ਸਿਰਫ਼ ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਡੇਂਗੂ ਅਤੇ ਸਵਾਈਨ ਫਲੂ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਕਰਨਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਡੇਂਗੂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਖੂਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਸਵਾਈਨ ਫਲੂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਲਈ ਆਰਟੀ-ਪੀਸੀਆਰ ਵਰਗੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਤੇਜ਼ ਬੁਖਾਰ ਜਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦਵਾਈ ਲੈਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਸਕਦੈ ਖਤਰਾ
ਡੇਂਗੂ ਗੰਭੀਰ ਹੋਣ ’ਤੇ ਖੂਨ ਵਗਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਟਿਲਤਾਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਸਵਾਈਨ ਫਲੂ ਗੰਭੀਰ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਫੇਫੜਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਮੋਨੀਆ ਜਾਂ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ, ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ, ਗਰਭਵਤੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬੁਖਾਰ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੋ
ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਬੁਖਾਰ ਨੂੰ ਆਮ ਵਾਇਰਲ ਬੁਖਾਰ ਸਮਝ ਕੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੇ ਬੁਖਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ, ਚਮੜੀ ’ਤੇ ਧੱਫੜ, ਖੰਘ, ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਖਰਾਸ਼ ਜਾਂ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਤਕਲੀਫ਼ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਸਹੀ ਇਲਾਜ ਨਾਲ ਗੰਭੀਰ ਜਟਿਲਤਾਵਾਂ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਘਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
