International 18 June 2026 AJ DI Awaaj
International Desk : G7 ਸੰਮੇਲਨ ਦੌਰਾਨ ਵਿਸ਼ਵ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਬੈਠਣ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਰ ਆਊਟਰੀਚ ਸੈਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੇ ਕੋਲ ਬੈਠੇ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਈ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਕਿ ਆਖਿਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਕਿਵੇਂ ਤੈਅ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
G7 ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬੈਠਕਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਸੱਤ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਦੂਜੀ ‘ਆਊਟਰੀਚ ਸੈਸ਼ਨ’ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ, ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੱਦੇ ਗਏ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਵਾਰ ਆਊਟਰੀਚ ਸੈਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਅਤੇ ਜਰਮਨ ਚਾਂਸਲਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਿਠਾਇਆ ਗਿਆ। ਮੀਟਿੰਗ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਨੇਤਾਵਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਗਰਮਜੋਸ਼ੀ ਭਰੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ।
ਦਰਅਸਲ, G7 ਵਰਗੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਮੇਲਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੋਈ ਆਮ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਕੂਟਨੀਤਕ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਵੱਧ ਜਾਂ ਘੱਟ ਮਹੱਤਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾ ਬਣੇ।
ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਨੇਤਾ ਕੇਂਦਰੀ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ G7 ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਬੈਠਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਣਮਾਲਾ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੀਨੀਅਰਤਾ ਜਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਵਾਦ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹਿਮਾਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਲਈ ਸੀਟਾਂ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਦੇਸ਼ ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ G7 ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਬਿਠਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਸਕਣ। ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭਾਗੀਦਾਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਅਜਿਹੇ ਸਥਾਨ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਮੇਲਨ ਦੌਰਾਨ ਖਿੱਚੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ‘ਫੈਮਿਲੀ ਫੋਟੋ’ ਲਈ ਵੀ ਵੱਖਰਾ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਨੇਤਾ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਹੋਰ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਕੂਟਨੀਤਕ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਬੈਠਣ ਦੀ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਸੀਟ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰ ਕੂਟਨੀਤਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ G7, G20 ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਮੰਚਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕਈ ਹਫ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਟਰੰਪ ਦਾ ਇਕੱਠੇ ਬੈਠਣਾ ਭਾਰਤ-ਅਮਰੀਕਾ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੰਚ ‘ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਧਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
