19 May 2026 Aj Di Awaaj
National Desk: Bhuvan Chandra Khanduri ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਨਾਲ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਸਾਦਗੀ, ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਸਗੋਂ Atal Bihari Vajpayee ਦੀ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੋਚ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮਿਸਾਲ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਇੱਕ ਰਿਟਾਇਰਡ ਫੌਜੀ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਜਿਸਦਾ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਨੂੰ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪੇਈ ਨੇ ਪਹਿਚਾਣ ਕੇ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਚਿਹਰਾ ਬਣਾਇਆ।
ਸਾਲ 1990 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਦੇਸ਼ ਮੰਡਲ ਆੰਦੋਲਨ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੇਜਰ ਜਨਰਲ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋਏ Bhuvan Chandra Khanduri ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦਾ ਨਾ ਕੋਈ ਇਰਾਦਾ ਸੀ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਮਹੱਤਵਾਕਾਂਕਸ਼ਾ। ਓਦੋਂ ਇੱਕ ਭਾਜਪਾ ਆਗੂ ਦਾ ਫੋਨ ਆਇਆ ਕਿ ਅਟਲ ਜੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮੁਲਾਕਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੀ ਬਦਲ ਗਈ। ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਵਿੱਚ ਇਕ ਜਨ ਸਭਾ ਦੌਰਾਨ Atal Bihari Vajpayee ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਮੰਚ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਬੈਠੇ ਸ਼ਾਂਤ ਸੁਭਾਵ ਦੇ ਫੌਜੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ‘ਤੇ ਪਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੰਡੂੜੀ ਨੂੰ ਮੰਚ ‘ਤੇ ਬੁਲਾ ਕੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਹੀ “ਜਨਰਲ ਸਾਹਿਬ” ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਹਿਚਾਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ।
ਭਾਵੇਂ ਖੰਡੂੜੀ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਕਾਂਗਰਸ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਰਹੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਮਾ Hemvati Nandan Bahuguna ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਦਿਗਗਜ ਆਗੂ ਰਹੇ। ਪਰ ਅਟਲ ਜੀ ਨੇ ਖੰਡੂੜੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੇਖਿਆ ਜਿਸਦੀ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲੋੜ ਸੀ।
ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੜ੍ਹਵਾਲ ਲੋਕ ਸਭਾ ਸੀਟ ਤੋਂ ਚੋਣ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰਿਆ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਚੋਣ ਲੜਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਮੇਰੇ ਭਰਾ Vijay Bahuguna ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਲੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਵੱਲੋਂ Satpal Maharaj ਨੂੰ ਟਿਕਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਖੰਡੂੜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਹੀ ਚੋਣ ਜਿੱਤ ਕੇ ਸਭ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
Atal Bihari Vajpayee ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਵੱਧਦਾ ਗਿਆ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਬਣਨ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਚੇਤਕ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਸਾਲ 1999 ਵਿੱਚ ਅਟਲ ਸਰਕਾਰ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੜਕ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਮੰਤਰਾਲਾ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੜਕਾਂ ਅਤੇ ਹਾਈਵੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਆਏ।
ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਭਾਜਪਾ ਅੰਦਰ ਗੁੱਟਬਾਜ਼ੀ ਵਧੀ ਤਾਂ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਖੰਡੂੜੀ ‘ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕੀਤਾ। ਸਾਲ 2007 ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਤੇ ਅਫ਼ਸਰਸ਼ਾਹੀ ‘ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ ਅਪਣਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛਵੀ ਇੱਕ ਕੜਕ ਅਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਬਣੀ।
ਭਾਵੇਂ 2009 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਸਰਕਾਰ ‘ਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਧੇ ਤਾਂ ਭਾਜਪਾ ਨੇ 2011 ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣਾਇਆ।
Bhuvan Chandra Khanduri ਉਹਨਾਂ ਆਗੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪੂੰਜੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਸੀ। ਅੱਜ ਦੀ ਆਕਰਮਕ ਅਤੇ ਮੌਕਾਪਰਸਤ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇਸ ਲਈ ਵੱਖਰੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਨੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਨੇ ਵੱਡਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਇਮਾਨਦਾਰ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਨੇਤਾ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਰੱਖੇਗਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ Atal Bihari Vajpayee ਨੇ ਪਹਿਚਾਣਿਆ ਸੀ।
