03 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026 Aj Di Awaaj
Education Desk: NITI Aayog ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਰਟੀਫ਼ੀਸ਼ਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਤਿਆਰੀ ਦੋਵੇਂ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ AI ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
AI ਦੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਲੋੜ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਮੌਜੂਦਾ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਇਸ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਖੁਦ ਨੂੰ ਅਪਡੇਟ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ AI ਕੋਰਸ ਜੋੜਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪੂਰੇ ਸਿਲੇਬਸ ਨੂੰ AI-ਅਧਾਰਿਤ ਬਣਾਉਣ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਨੌਕਰੀਆਂ ‘ਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਆਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ
NITI Aayog ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 2031 ਤੱਕ ਜਿੱਥੇ ਕਰੀਬ 15 ਲੱਖ ਨੌਕਰੀਆਂ ਖਤਮ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਥੇ AI ਰਾਹੀਂ ਲਗਭਗ 40 ਲੱਖ ਨਵੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕਾਲਜ ਤੱਕ AI ਅਤੇ ਡਾਟਾ ਸਾਇੰਸ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਰ ਵਿਸ਼ੇ ਨਾਲ AI ਸਿੱਖਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹਿਊਮੈਨਿਟੀਜ਼ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ AI ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇ ਮੌਕੇ ਵਧ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ—ਮਾਹਿਰ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਕਮੀ
All India Council for Technical Education ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ AI ਨੂੰ ਸਿਲੇਬਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ਿਕਸ਼ਿਤ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਅਪ-ਸਕਿਲਿੰਗ ਅਤੇ ਰੀ-ਸਕਿਲਿੰਗ ਦੀ ਲੋੜ
ਮੌਜੂਦਾ ਵਰਕਫੋਰਸ ਲਈ ਵੀ ਨਵੀਆਂ ਸਕਿਲਾਂ ਸਿੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਅਪ-ਸਕਿਲਿੰਗ ਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਾਂ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਨੌਕਰੀ ਬਚਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
AI—ਖਤਰਾ ਨਹੀਂ, ਮੌਕਾ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ AI ਨੌਕਰੀਆਂ ਲਈ ਖਤਰਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਕ ਨਵੀਂ ਤਕਨੀਕੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਹੈਲਥ, ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ, IT ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰੇਗੀ।
 ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਤਿਆਰੀ ਦੋਵੇਂ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ){kind=link}