Delhi 05 Jan 2026 AJ DI Awaaj
National Desk : ਕੇਂਦਰੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ (CBSE) ਨੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੈਸ਼ਨ 2025–26 ਲਈ ਕਲਾਸ 10 ਅਤੇ 12 ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ, ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਬੰਧੀ ਨਵੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਗਾਈਡਲਾਈਨਾਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਬੋਰਡ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸਾਰੇ ਸਕੂਲਾਂ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣਗੇ। CBSE ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਗਾਈਡਲਾਈਨ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਰੀ ਹੁਕਮਾਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸੁਚਾਰੂ ਬਣਾਈ ਜਾ ਸਕੇ।
CBSE ਅਨੁਸਾਰ, ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ 1 ਜਨਵਰੀ 2026 ਤੋਂ 14 ਜਨਵਰੀ 2026 ਤੱਕ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਬੋਰਡ ਨੇ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਅਹਿਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਸੁਵਿਧਾ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਕੂਲਾਂ ਲਈ ਨਿਰਦੇਸ਼
ਬੋਰਡ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਕੂਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਾਰੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ। ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਉੱਤਰ ਪੱਤਰੀਆਂ ਦੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਮਾਤਰਾ ਉਪਲਬਧ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਜੇ ਕਿਸੇ ਸਮੱਗਰੀ ਜਾਂ ਉਪਕਰਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ CBSE ਦੇ ਖੇਤਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਨਾਲ ਹੀ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਸ਼ਡਿਊਲ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।
ਲੈਬੋਰਟਰੀ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ
CBSE ਨੇ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀਆਂ ਲੈਬੋਰਟਰੀਆਂ ਸਾਰੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਉਪਕਰਣਾਂ, ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਜਗ੍ਹਾ ਅਤੇ ਸਹੂਲਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।
ਪ੍ਰੀਖਿਅਕਾਂ ਸਬੰਧੀ ਨਿਯਮ
ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਸਿਰਫ਼ CBSE ਵੱਲੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਬਾਹਰੀ ਪ੍ਰੀਖਿਅਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਲਈ ਜਾਵੇਗੀ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਪ੍ਰੀਖਿਅਕ ਦੁਆਰਾ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਅਵੈਧ ਮੰਨੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ਰੂਰਤ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਬੰਧ
CBSE ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ਰੂਰਤ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ (CWSN) ਲਈ ਉਚਿਤ ਅਤੇ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਪ੍ਰੀਖਿਆ, ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਸਕਣ।
ਅੰਕ ਅਪਲੋਡ ਅਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨਿਯਮ
ਬੋਰਡ ਅਨੁਸਾਰ, ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਹੀ ਅੰਕ ਆਨਲਾਈਨ ਅਪਲੋਡ ਕਰਨੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਣਗੇ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਅਪਲੋਡ ਕੀਤੇ ਅੰਕ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਬਦਲੇ ਜਾ ਸਕਣਗੇ ਅਤੇ ਗਲਤ ਅੰਕ ਅਪਲੋਡ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਅੰਕ ਸਿਰਫ਼ CBSE ਦੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਨੰਬਰਿੰਗ ਯੋਜਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਇਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਅਸਲੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਖਿਅਕ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲੈਣਗੇ ਕਿ ਮਨਮਾਨੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਕ ਨਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ।
CBSE ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ 2026 ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਉੱਤਰ ਪੱਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਚਨ ਪੱਤਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛੂਟ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
CBSE ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਚੇਤਾਵਨੀ
ਬੋਰਡ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਸਕੂਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ CBSE ਉਸ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। CBSE ਨੇ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਅਕਾਦਮਿਕ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਨਿਰਪੱਖ ਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।
 ਨੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੈਸ਼ਨ 2025–26 ਲਈ ਕਲਾਸ 10 ਅਤੇ 12 ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ, ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਬੰਧ){kind=link}