31 ਦਸੰਬਰ, 2025 ਅਜ ਦੀ ਆਵਾਜ਼
Health Desk: ਅੱਜ ਦੀ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਅਤੇ ਅਸੰਤੁਲਿਤ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਹਾਰਮੋਨਲ ਅਸੰਤੁਲਨ (Hormonal Imbalance) ਇੱਕ ਆਮ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਥਕਾਵਟ, ਮੂਡ ਸਵਿੰਗ, ਵਜ਼ਨ ਵਧਣਾ, ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਝੜਨਾ ਅਤੇ ਮਾਹਵਾਰੀ ਦੀ ਬੇਕਾਇਦਗੀ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਅਕਸਰ ਇਸੀ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਾਰਮੋਨ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਲਗਭਗ ਹਰ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਯੋਗਾ ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣੀਏ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਯੋਗਾਸਨ, ਜੋ PCOD, ਥਾਇਰਾਇਡ ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨਲ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹਨ:
1. ਸਰਵਾਂਗਾਸਨ (Sarvangasana)
ਇਹ ਆਸਨ ਥਾਇਰਾਇਡ ਅਤੇ ਪਿਟੂਟਰੀ ਗ੍ਰੰਥੀ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੈ।
ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ:
ਪਿੱਠ ਦੇ ਭਾਰ ਲੇਟ ਜਾਓ। ਦੋਵੇਂ ਲੱਤਾਂ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕੋ ਅਤੇ ਕਮਰ ਨੂੰ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਸਹਾਰਾ ਦੇ ਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਉਠਾਓ। ਸਰੀਰ ਦਾ ਭਾਰ ਮੋਢਿਆਂ ’ਤੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। 30 ਸਕਿੰਟ ਤੋਂ 1 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਰਹੋ।
2. ਭੁਜੰਗਾਸਨ (Bhujangasana)
ਇਹ ਆਸਨ ਐਡਰੀਨਲ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ:
ਪੇਟ ਦੇ ਭਾਰ ਲੇਟੋ। ਹਥੇਲੀਆਂ ਨੂੰ ਮੋਢਿਆਂ ਦੇ ਕੋਲ ਰੱਖੋ। ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ ਸਿਰ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕੋ। ਨਾਭੀ ਤੱਕ ਸਰੀਰ ਉੱਪਰ ਕਰੋ, ਕੁਝ ਸਕਿੰਟ ਰੁਕੋ ਅਤੇ ਫਿਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹੇਠਾਂ ਆ ਜਾਓ।
3. ਧਨੁਰਾਸਨ (Dhanurasana)
ਇਹ ਆਸਨ ਅੰਡਕੋਸ਼ (Ovaries), ਥਾਇਰਾਇਡ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਅੰਗਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਫ਼ਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ।
ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ:
ਪੇਟ ਦੇ ਭਾਰ ਲੇਟੋ। ਲੱਤਾਂ ਨੂੰ ਮੋੜ ਕੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਗਿੱਟਿਆਂ ਨੂੰ ਫੜੋ। ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਖਿੱਚੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਧਨੁਸ਼ ਵਰਗਾ ਆਕਾਰ ਬਣੇ।
4. ਵਿਪਰੀਤ ਕਰਣੀ (Viparita Karani)
ਇਹ ਆਸਨ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ:
ਕੰਧ ਦੇ ਕੋਲ ਲੇਟ ਜਾਓ। ਲੱਤਾਂ ਨੂੰ ਕੰਧ ’ਤੇ ਟਿਕਾ ਕੇ ਉੱਪਰ ਕਰੋ। ਹੱਥ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰਕੇ 5 ਤੋਂ 10 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਰਹੋ।
5. ਪੱਛੀਮੋਤਾਨਾਸਨ (Paschimottanasana)
ਇਸ ਆਸਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਜਨਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ:
ਸਿੱਧੇ ਬੈਠੋ। ਦੋਵੇਂ ਲੱਤਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਫੈਲਾਓ। ਫਿਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅੱਗੇ ਝੁਕੋ ਅਤੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ।
👉 ਸਲਾਹ: ਕਿਸੇ ਵੀ ਯੋਗਾਸਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਯੋਗਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਜ್ಞ ਜਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨਾ ਚੰਗਾ ਰਹੇਗਾ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇ ਤੁਸੀਂ PCOD ਜਾਂ ਥਾਇਰਾਇਡ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ।
ਨਿਯਮਤ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਹਾਰਮੋਨ ਸੰਤੁਲਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਨ ਦੋਵੇਂ ਤੰਦਰੁਸਤ ਬਣਦੇ ਹਨ।
 ਇੱਕ ਆਮ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।){kind=link}