11 ਦਸੰਬਰ, 2025 ਅਜ ਦੀ ਆਵਾਜ਼
Health Desk: ਹੁਣ ਕੈਂਸਰ ਸਿਰਫ਼ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨਹੀਂ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਗਲੋਬਲ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ 2050 ਤੱਕ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 3 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 1.86 ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀ ਹੈ—ਜੋ ਮੌਜੂਦਾ ਅੰਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਦੁੱਗਣੀ ਹੈ। 1990 ਤੋਂ 2023 ਤੱਕ 204 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 47 ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੈਂਸਰਾਂ ਅਤੇ 44 ਜੋਖਮ ਕਾਰਕਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮਾਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਮੌਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। 2023 ਵਿੱਚ ਛਾਤੀ ਦਾ ਕੈਂਸਰ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਅਤੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦਾ ਕੈਂਸਰ ਸਭ ਤੋਂ ਘਾਤਕ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ। ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਘੱਟ-ਮੱਧਮ ਆਮਦਨ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮਾਮਲੇ 24 ਤੋਂ 29 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਵਧੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਅਮੀਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਉਮਰ-ਸਬੰਧਤ ਮੌਤ ਦਰ ਘਟੀ ਹੈ। ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਵਿੱਚ 41.7% ਹਿੱਸਾ ਸੋਧਯੋਗ ਕਾਰਕਾਂ—ਜਿਵੇਂ ਤੰਬਾਕੂ, ਸ਼ਰਾਬ, ਗੈਰ-ਸਿਹਤਮੰਦ ਖੁਰਾਕ, ਮੋਟਾਪਾ, ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਕੰਮਕਾਜੀ ਵਾਤਾਵਰਣ—ਦਾ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇ ਤੁਰੰਤ ਕਦਮ ਨਾ ਚੁੱਕੇ ਗਏ ਤਾਂ ਅਗਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਹੋਰ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ, ਤੰਬਾਕੂ ਕੰਟਰੋਲ, ਸਾਫ਼ ਹਵਾ, ਮੋਟਾਪਾ ਰੋਕਥਾਮ, ਬਿਹਤਰ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਤੇ ਕਿਫਾਇਤੀ ਇਲਾਜ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਧਾ ਕੇ ਲੱਖਾਂ ਜਾਨਾਂ ਹਰ ਸਾਲ ਬਚਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਿਪੋਰਟ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੈਂਸਰ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੇਖੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਉਮਰ ਦੇ ਬਾਅਦਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਰੁਝਾਨ ਦੇ ਸਿਹਤ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸਮਾਜਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੀ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹਨ।
