03 ਦਸੰਬਰ, 2025 ਅਜ ਦੀ ਆਵਾਜ਼
Health Desk: ਅਕਸਰ ਲੋਕ ਪੇਟ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਆਮ ਗੈਸ ਜਾਂ ਅਪਚਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਸਮਝ ਕੇ ਅਣਡਿੱਠਾ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਨੇ, ਪਰ ਜੇ ਪੇਟ ਦਾ ਦਰਦ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰ ਰਹੀਆਂ ਕੁਝ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਿਹਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੇਟ ਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਦਰਦ ਜਾਂ ਅਸਹਿਣ ਗਤੀ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਦਰਦ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਪਛਾਣਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਜਿਗਰ, ਗੁਰਦੇ, ਪਿੱਤਾਸੇ, ਅਗਨਾਸ਼ੇ (Pancreas) ਅਤੇ ਆਂਤਾਂ ਵਰਗੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਕਰਮਣ, ਸੁਜਨ ਜਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਇਸਨੂੰ ਅਣਡਿੱਠਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਹਾਲਤ ਜਾਨਲੇਵਾ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਪੇਟ ਦਰਦ ਕਿਹੜੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
1. ਪਿੱਤਾਸੇ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰੀ (Gallbladder Stone)
ਜੇ ਪੇਟ ਦੇ ਸੱਜੇ ਉੱਪਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ ਹੋਵੇ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਤੇਲੀਆ ਜਾਂ ਭਾਰੀ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਤੇ ਦਰਦ ਪਿੱਠ ਜਾਂ ਦਾਹਿਣੇ ਮੋਢੇ ਤੱਕ ਫੈਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਪਿੱਤਾਸੇ ਦੀ ਪੱਥਰੀ ਦਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਲਟੀ, ਮਤਲੀ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
2. ਐਪੈਂਡਿਸਾਈਟਿਸ ਅਤੇ ਆੰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ
ਜੇ ਦਰਦ ਨਾਭੀ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪੇਟ ਦੇ ਦਾਹਿਣੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਚਲਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਐਪੈਂਡਿਸਾਈਟਿਸ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਮੈਡੀਕਲ ਐਮਰਜੰਸੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਸਰਜਰੀ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਲਗਾਤਾਰ ਦਸਤ, ਕਬਜ਼ ਜਾਂ ਆਂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਐਂਠਾਂ IBS (Irritable Bowel Syndrome) ਜਾਂ IBD (Inflammatory Bowel Disease) ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
3. ਕਿਡਨੀ ਸਟੋਨ ਅਤੇ ਪੇਟ ਦਾ ਅਲਸਰ
ਕਿਡਨੀ ਸਟੋਨ ਦਾ ਦਰਦ ਪਿੱਠ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਪੇਟ ਵਿਚ ਹੇਠਾਂ ਤੱਕ ਫੈਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੇਹੱਦ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਜਾਂ ਉੱਪਰਲੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਜਲਨ, ਦਰਦ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਖਾਲੀ ਪੇਟ, ਅਲਸਰ ਦਾ ਲੱਛਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਦੋਂ ਜਾਵੇ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ?
ਜੇ ਪੇਟ ਦਰਦ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਲੱਛਣ ਵੀ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਵੋ:
-
ਬੁਖਾਰ
-
ਖੂਨ ਦੀ ਉਲਟੀ ਜਾਂ ਮਲ/ਪਿਸ਼ਾਬ ਵਿੱਚ ਖੂਨ
-
ਅਚਾਨਕ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਜ਼ਨ ਘਟਣਾ
-
ਲਗਾਤਾਰ ਦਸਤ ਜਾਂ ਉਲਟੀ
-
ਦਰਦ ਜੋ ਦਵਾਈ ਨਾਲ ਵੀ ਠੀਕ ਨਾ ਹੋਵੇ
ਆਮ ਅਪਚ ਦਾ ਦਰਦ 1–2 ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਂ ਅਸਹਿਣ ਦਰਦ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨਾ ਖਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨੋਟ:
ਇਹ ਲੇਖ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੈਡੀਕਲ ਅਧਿਐਨਾਂ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆਨਾਂ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।
