India 18 Nov 2025 AJ DI Awaaj
Nindiaational Desk : ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਨਾਲ ਛੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਤਣਾਅ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ, ਪਰ ਸਥਿਤੀ ਗੰਭੀਰ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਗੁਆਂਢੀ ਤੁਹਾਡੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਜਾਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਵੀਡੀਓ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦੇਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਸਿੱਧੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨਿੱਜਤਾ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਅਪਰਾਧ ਹੈ।
ਕਾਨੂੰਨ ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ?
ਨਵੀਂ ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਸੰਹਿਤਾ (BNS) ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੰਹਿਤਾ (BNSS) ਮੁਤਾਬਕ—
- ਬਿਨਾਂ ਇਜਾਜ਼ਤ ਕਿਸੇ ਦੀ ਫੋਟੋ, ਵੀਡੀਓ ਜਾਂ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੀ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਗੋਪਨੀਯਤਾ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੈ।
- ਜੇਕਰ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਕਿਸੇ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਜਾਂ ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੋਸ਼ੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
- ਲਗਾਤਾਰ ਨਿਗਰਾਨੀ ਜਾਂ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾਉਣਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਪਿੱਛਾ (Electronic Stalking) ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ 3 ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੀ ਕੈਦ ਅਤੇ ਜੁਰਮਾਨੇ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਜੇ ਗੁਆਂਢੀ ਕੈਮਰਾ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਵੱਲ ਕਰੇ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰੋ?
1. ਸਬੂਤ ਇਕੱਠੇ ਕਰੋ:
ਫੋਟੋ, ਵੀਡੀਓ ਜਾਂ ਗਵਾਹ—ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਬੂਤ ਤਿਆਰ ਰੱਖੋ।
2. ਗੱਲਬਾਤ ਨਾਲ ਹੱਲ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼:
ਸਥਿਤੀ ਤਣਾਅ-ਮੁਕਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਗੁਆਂਢੀ ਨਾਲ ਨਰਮੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਧਮਕੀ ਮਿਲਣ ‘ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਬਚੋ।
3. ਪੁਲਿਸ ਸ਼ਿਕਾਇਤ:
ਗੋਪਨੀਯਤਾ ਉਲੰਘਣਾ, ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਜਾਂ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਾਂ ਲਈ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਪੁਲਿਸ ਥਾਣੇ ਜਾਂ ਸਾਈਬਰ ਸੈੱਲ ਵਿਚ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰੋ।
4. ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ:
ਜਨਤਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਥਾਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਘਰ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾਉਣਾ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਕੈਮਰੇ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮੋੜਣ ਜਾਂ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ।
5. ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਵਧੇਰੇ ਸਖ਼ਤ:
ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਦੀ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾਉਣ ਜਾਂ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਦੇ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਪੁਲਿਸ ਕਾਰਵਾਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਜੇ ਔਰਤ ਕਿਸੇ ਮਰਦ ਦੀ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾਵੇ ਤਾਂ?
ਕਾਨੂੰਨ ਲਿੰਗ-ਨਿਰਪੱਖ ਹੈ।
ਇਸ ਕਰਕੇ—
- ਔਰਤ ਵੱਲੋਂ ਮਰਦ ਦੀ ਬਿਨਾਂ ਇਜਾਜ਼ਤ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾਉਣਾ ਵੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਪਿੱਛਾ ਅਤੇ ਗੋਪਨੀਯਤਾ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੈ।
- ਮਰਦ ਵੀ ਪੁਲਿਸ ਕੋਲ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਵੀ ਓਨੀ ਹੀ ਸਖ਼ਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਇਹ ਸਖ਼ਤੀ ਕਿਉਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ?
ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ। ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਨਾਲ ਨਿਗਰਾਨੀ ਜਾਂ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਵਾਲੇ ਝਗੜੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਖਤਰੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਨਵੇਂ ਕਾਨੂੰਨ ਨਿੱਜਤਾ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੜੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਜੇ ਗੁਆਂਢੀ ਤੁਹਾਡੀ ਲਗਾਤਾਰ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਕੋਈ “ਛੋਟੀ ਗੱਲ” ਨਹੀਂ—ਇਹ ਸਿੱਧਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਪਰਾਧ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈ ਤੁਹਾਡਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ।
